banner363

banner307

banner364

banner319

21.01.2022, 00:09

Kademeli tarifelerin faturaları ağır olacak

Türkiye literatürde olmayan çok garip döviz kuru endeksli bir ekonomik kaos yaşadı ve çok derin bir krizin kenarından döndü. Alınan tedbirlerin bir süre döviz kurundaki sert oynamaları önleyeceği söylenebilir. O kaosun nereden kaynaklandığı ve nedenleri üzerine bu köşede yazılarımız oldu.

Döviz kuru endeksli hızla yaşanan hayat pahalılığı özellikle sabit gelirli kesimleri zor durumda bıraktı. Buna karşı asgari ücret artışları, emekli ve kamu kesimi artışları ile telafi edilmeye çalışılan sabit gelirli kesime yönelik tedbirler bir nebze merhem olsa da daha tam çözüme kavuştuğu ifade edilemez.

Döviz kuru endeksli ekonomik kaosun etkileri her alanda kendini gösteriyor. Diğer taraftan dünyada özellikle enerji ve gıda endeksli maliyetler birçok ülkeyi olduğu gibi bizi de ciddi etkiliyor.

Aslında Türkiye içerde döviz kuru endeksli bir kaosla birlikte diğer taraftan da global bir enerji ve gıda fiyatları kaynaklı krizin etkisinde. İkisi birleşince bütün toplumu etkileyen ciddi bir kriz dönemi yaşıyoruz.

Bu krizlerin üstüne bir de 2023’te yapılacak Cumhurbaşkanlığı Seçim atmosferine giren Türkiye’nin gerçekten geçtiği sürecin önemi ortadadır. Böyle süreçlerde siyasi iktidarların yaşananlara karşı alacağı tedbirler ve alacağı kararlar geleceğini belirler. Bugünlerde iktidarın bir taraftan hayat pahalılığının telafisi için aldığı tedbirler diğer taraftan enerji başta olmak üzere girdi maliyetlerinin karşılanması için izlenen politikalar çok dikkatli ve çok yönlü stratejileri gerektirmektedir.

İktidarı uyarmakta fayda var, yaşananlara karşı masa başından kalkmamış, yıllarını kamusal gözlükle geçirmiş, reel dünyadan haberi olmayan bürokrasinin önerdiği çözüm yolları ile hareket etmemelidir.

Şunu çok net söylemekte yarar vardır. Asgari ücret konusunda toplumu rahatlatan kararlar alınmıştır. Adı üstünde asgari ücrettir. Buna karşılık özellikle işçi ve bağ-kur emeklilerinin maaşları konusunda normal şartlarda yüksek gibi görünecek artış bir taraftan hayat pahalılığı diğer taraftan asgari ücrete karşı ciddi bir handikap oluşturmuştur. Bugün işçi ve bağ-kur emeklilerinin büyük kısmının maaşları asgari ücretin çok üzerindeyken şimdi asgari ücretin altına düşmüştür.

Bildiğim kadarı ile özellikle işçi emeklisi maaş bağlanma oranları asgari ücrete göre belirlenir. Fakat emekli maaşlarının artış oranları neden asgari ücret artış oranlarına göre yapılmaz? Aklı evvel bürokratın insafına ve alıştığı yöntemlere kalan kararlar toplumsal vicdanları dengelemekten uzak kalacaktır. Yoksa lütuf diye takdim edilen tedbirler ve kararlar tam tersi etki oluşturmaktadır.

Diğer taraftan uyarmakta fayda var. Özellikle elektrik ve doğalgaz faturaları konusunda telafi edilmesi mümkün olmayan toplumsal bir tepkiye hazır olun. Kademeli fiyat uygulaması her ne kadar kulağa hoş gelse de üzerinde çok fazla çalışılmamış, etkileri analiz edilmemiş bir karar gibi gözüküyor.

İktidarın elektrik ve doğalgaz faturalarında bürokrasinin sahadan habersiz, sadece kâğıt üstünden yaptığı incelemelerle hazırlamış olduğu bir öneriyi uygulamayla karşı karşıyayız.

Her ne kadar enerji tasarrufu bahanesi perdesi arkasına saklansa da ilk işaretlerini görmeye başladığımız kademeli tarifeli faturaların acısı önümüzdeki günlerde çıkacaktır.

Çok acil elektrik ve doğalgaz faturalarında kademeler tekrar belirlenmelidir. Benzeri bir uygulama yaz aylarında Büyükşehir Belediyeleri kırsal kesim su faturalarında yaşanmış doğan tepkiler sonucunda birçok belediye geri adım atmak zorunda kalmıştır.

Aynı durum elektrik ve doğalgaz faturalarında yaşanacaktır. Vatandaş ödemesi imkânsız faturalarla karşı karşıya kalacaktır. Bu konuda çözüm üretilmemesi halinde ciddi toplumsal tepkiler sürpriz olmaz.

Bir taraftan emekli maaşları diğer taraftan kademeli faturalar konusunda iktidarın yeni düzenlemeler yapması kaçınılmazdır. Etki analizleri yapılmadan uygulamaya konulan bu kararların faturası siyasi olarak kademe kademe ağır olacağını şimdiden söyleyelim.

Cuma’nın hayrı üzerinize olsun…

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
SENCE BALIKESİR'in EN ÖNCELİKLİ SORUNU NEDİR?
SENCE BALIKESİR'in EN ÖNCELİKLİ SORUNU NEDİR?
Namaz Vakti 17 Mayıs 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 36 86
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 36 45
14. Aston Villa 36 44
15. Southampton 36 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@