banner317

banner308

banner307

banner316

27.03.2020, 15:32

OHAL ve İş Sözleşmesi Feshi

Olağanüstü Hâl İlan Edildiği Takdirde
İş Sözleşmesinin Haklı Nedenle Feshi

Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizi de etkileyen Covid-19 salgını sebebiyle ülkemizde gerek kamuyu gerekse de özel sektörü ilgilendiren tedbirler alınmakta.

Bu tedbirler yetersiz kaldığı takdirde bu salgına bizden önce yakalanan ülkelerde de gözlemlediğimiz gibi, Anayasa madde 119 uyarınca “salgın hastalık sebebiyle olağanüstü hâl kararı” alınması mümkün gözükmektedir.

Bu çalışmada Olağanüstü Hâl Kararı ilan edilip genel sokağa çıkma yasağı tedbiri alındığı takdirde iş sözleşmelerinin durumu, 4857 sayılı İş Kanunu’nda bir “haklı nedenle fesih” sebebi olarak düzenlenen zorlayıcı sebebin işçi ve işverenin bu fesih hakkı kullanması açısından ayrı ayrı ele alınacaktır.

Öncelikle Zorlayıcı Neden, kaçınılması mümkün olmayan ve önceden görülemeyen dıştan gelen bir olaydır. İş hukukunda zorlayıcı neden niteliği taşıyan birçok sebep olabilir. Bunlara örnek olarak yangın, doğal afet, belediyece yol genişletme çalışmaları nedeniyle işyerinin kapatılmasının istenmesi gösterilebilir. Örneklerde de görüldüğü üzere zorlayıcı nedeni önceden görmek mümkün değildir. Buradan hareketle, Covid-19 Salgınının iş hukuku bağlamında bir zorlayıcı neden olduğu konusunda şüphe bulunmamaktadır.

Zorlayıcı Nedene Dayalı Feshi;

İşçi Açısından Değerlendirdiğimizde

4857 Sayılı İş Kanunu’muzun 24.Maddesi “İşçinin Haklı Nedenle Fesih Hakkını” düzenlemiştir. Bu madde uyarınca,” işçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa” işçi, süresi belirli olsun veya olmasın iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir.

Kanunda bahsi geçen bir haftalık durma süresi geçtikten sonra; İşçi, iş sözleşmesini feshetme hakkını kullanıp kullanmamakta serbesttir. İsterse iş sözleşmesini fesheder, isterse sözleşmeyi feshetmez ve işin tekrar başlamasına kadar bekler. Şayet sözleşmeyi feshetmiyorsa bekleme süresi zarfında iş sözleşmesi askıda kalır.  İş sözleşmesinin askıya alındığı süre zarfında işveren tarafından SGK primlerinin ödenmesi zorunluluğu bulunmamakta, prim ödemesi işverenin inisiyatifine bırakılmaktadır.

İşyerinde meydana gelen zorlayıcı neden yani bu çalışmayı ilgilendiren olağanüstü hâl dolayısıyla çalışması mümkün olmayan işçiye, İş Kanunu’ nun 40.Maddesi uyarınca “bir haftaya kadar olan süre ile sınırlı olmak üzere, her gün içinde yarım ücret ödenir.”

İşveren Açısından Değerlendirdiğimizde;

4857 Sayılı İş Kanunu’muzun 25.Maddesi “İşverenin Haklı Nedenle Fesih Hakkını” düzenlemiştir. Bu madde uyarınca yine işçinin zorlayıcı sebeple fesih hakkında olduğu gibi eğer “işçiyi bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebep ortaya çıkarsa” işveren, iş sözleşmesini sözleşmenin süresinin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir.

Kanunda bahsi geçen bir haftalık bekleme süresi geçtikten sonra, işveren iş sözleşmesini feshetme hakkını kazanır. Bu halde işverene; yine yukarıda bahsedilen, işçi için geçerli olan durum gibi takdir yetkisi tanınmıştır. Yani işveren, dilerse işçinin iş akdini feshedebilir dilerse de iş akdini feshetmez ve işçinin işe dönebileceği zamana kadar bekler. Bu bekleme süresi zarfında iş sözleşmesi askıda kalır ve İş Kanunu’nun 40.Maddesi yani yarım ücret ödeme hükmü burada da geçerlidir. Zorlayıcı neden devam ettiği sürece işveren derhal fesih hakkını muhafaza eder. Zorlayıcı nedenin ortadan kalkması halinde eğer iş sözleşmesi feshedilmeyip askıda kaldıysa; işçi eskisi gibi işyerinde çalışmak, işveren de işçiyi çalıştırmak zorundadır.

Zorlayıcı Neden Dolayısıyla İş Sözleşmesinin Sona Ermesinin Sonuçları

a-Tazminat:

4857 Sayılı İş Kanunu madde 26/2 uyarınca zorlayıcı nedene dayanarak iş sözleşmesi feshedildiyse işçi veya işveren karşı taraftan maddi-manevi herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz.

b-Kıdem Tazminatı:

İş Sözleşmesinin feshi zorlayıcı sebebe dayanıyorsa ve işçinin en az bir yıllık çalışması varsa işçi kıdem tazminatına hak kazanır. Dolayısıyla Olağanüstü Hâl ilan edilip genel sokağa çıkma yasağı tedbiri alınması hâlinde; bu sebebe dayalı olarak iş sözleşmesi feshediliyorsa ve şayet işçinin minimum bir yıllık çalışması da varsa işçi, kıdem tazminatına hak kazanacaktır.

c-İhbar Tazminatı:

Zorlayıcı sebepler, işçiye veya işverene iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshetme imkanı tanıyan durumlardır. Dolayısıyla zorlayıcı sebeplere dayanarak fesih halinde karşı tarafa ihbar zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu bilgiler doğrultusunda, Olağanüstü Hâl ilan edilip genel sokağa çıkma yasağı tedbiri alınması hâlinde; bu sebebe dayanarak iş sözleşmesini feshetmek isteyen işçi veya işveren için ihbar tazminatı söz konusu olmayacaktır.

Her ne kadar bu çalışmada Zorlayıcı Sebebin, işçi ve işveren açısından bir haklı nedenle fesih sebebi oluşundan bahsetsem de; İş Hukukunun temel prensibi olan işçiyi koruma ilkesi gereği Feshin Son Çare Oluşunu (Ultima Ratio) hatırlatmakta fayda görüyor, bu süreçte bir sokağa çıkma yasağı ilan edilmesi hâlinde öncelikle “uzaktan çalışma, kısa çalışma ödeneği, telafi çalışması” gibi kurumlara başvurulmasının işçinin daha lehine olduğunu hatırlatmak istiyorum.

Hepinize sağlıklı günler dilerim..

Yorumlar (0)
açık
Günün Anketi Tümü
Balıkesir Valiliği Logosu Eskisi mi Yenisi mi Güzel?
Balıkesir Valiliği Logosu Eskisi mi Yenisi mi Güzel?
Namaz Vakti 27 Şubat 2021
İmsak 06:15
Güneş 07:38
Öğle 13:26
İkindi 16:33
Akşam 19:05
Yatsı 20:22
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Hatayspor 26 45
6. Alanyaspor 26 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 26 40
9. Antalyaspor 26 34
10. Göztepe 25 32
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. Altınordu 24 44
4. İstanbulspor 23 43
5. Adana Demirspor 24 42
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bursaspor 23 31
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemenspor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 26 62
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 25 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 25 33
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 24 52
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 25 32
9. Athletic Bilbao 24 30
10. Granada 24 30
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 24 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Eibar 25 22
17. Deportivo Alaves 24 22
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 25 20
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@