banner275

banner283

banner274

banner282

27.03.2020, 15:32

OHAL ve İş Sözleşmesi Feshi

Olağanüstü Hâl İlan Edildiği Takdirde
İş Sözleşmesinin Haklı Nedenle Feshi

Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizi de etkileyen Covid-19 salgını sebebiyle ülkemizde gerek kamuyu gerekse de özel sektörü ilgilendiren tedbirler alınmakta.

Bu tedbirler yetersiz kaldığı takdirde bu salgına bizden önce yakalanan ülkelerde de gözlemlediğimiz gibi, Anayasa madde 119 uyarınca “salgın hastalık sebebiyle olağanüstü hâl kararı” alınması mümkün gözükmektedir.

Bu çalışmada Olağanüstü Hâl Kararı ilan edilip genel sokağa çıkma yasağı tedbiri alındığı takdirde iş sözleşmelerinin durumu, 4857 sayılı İş Kanunu’nda bir “haklı nedenle fesih” sebebi olarak düzenlenen zorlayıcı sebebin işçi ve işverenin bu fesih hakkı kullanması açısından ayrı ayrı ele alınacaktır.

Öncelikle Zorlayıcı Neden, kaçınılması mümkün olmayan ve önceden görülemeyen dıştan gelen bir olaydır. İş hukukunda zorlayıcı neden niteliği taşıyan birçok sebep olabilir. Bunlara örnek olarak yangın, doğal afet, belediyece yol genişletme çalışmaları nedeniyle işyerinin kapatılmasının istenmesi gösterilebilir. Örneklerde de görüldüğü üzere zorlayıcı nedeni önceden görmek mümkün değildir. Buradan hareketle, Covid-19 Salgınının iş hukuku bağlamında bir zorlayıcı neden olduğu konusunda şüphe bulunmamaktadır.

Zorlayıcı Nedene Dayalı Feshi;

İşçi Açısından Değerlendirdiğimizde

4857 Sayılı İş Kanunu’muzun 24.Maddesi “İşçinin Haklı Nedenle Fesih Hakkını” düzenlemiştir. Bu madde uyarınca,” işçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa” işçi, süresi belirli olsun veya olmasın iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir.

Kanunda bahsi geçen bir haftalık durma süresi geçtikten sonra; İşçi, iş sözleşmesini feshetme hakkını kullanıp kullanmamakta serbesttir. İsterse iş sözleşmesini fesheder, isterse sözleşmeyi feshetmez ve işin tekrar başlamasına kadar bekler. Şayet sözleşmeyi feshetmiyorsa bekleme süresi zarfında iş sözleşmesi askıda kalır.  İş sözleşmesinin askıya alındığı süre zarfında işveren tarafından SGK primlerinin ödenmesi zorunluluğu bulunmamakta, prim ödemesi işverenin inisiyatifine bırakılmaktadır.

İşyerinde meydana gelen zorlayıcı neden yani bu çalışmayı ilgilendiren olağanüstü hâl dolayısıyla çalışması mümkün olmayan işçiye, İş Kanunu’ nun 40.Maddesi uyarınca “bir haftaya kadar olan süre ile sınırlı olmak üzere, her gün içinde yarım ücret ödenir.”

İşveren Açısından Değerlendirdiğimizde;

4857 Sayılı İş Kanunu’muzun 25.Maddesi “İşverenin Haklı Nedenle Fesih Hakkını” düzenlemiştir. Bu madde uyarınca yine işçinin zorlayıcı sebeple fesih hakkında olduğu gibi eğer “işçiyi bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebep ortaya çıkarsa” işveren, iş sözleşmesini sözleşmenin süresinin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir.

Kanunda bahsi geçen bir haftalık bekleme süresi geçtikten sonra, işveren iş sözleşmesini feshetme hakkını kazanır. Bu halde işverene; yine yukarıda bahsedilen, işçi için geçerli olan durum gibi takdir yetkisi tanınmıştır. Yani işveren, dilerse işçinin iş akdini feshedebilir dilerse de iş akdini feshetmez ve işçinin işe dönebileceği zamana kadar bekler. Bu bekleme süresi zarfında iş sözleşmesi askıda kalır ve İş Kanunu’nun 40.Maddesi yani yarım ücret ödeme hükmü burada da geçerlidir. Zorlayıcı neden devam ettiği sürece işveren derhal fesih hakkını muhafaza eder. Zorlayıcı nedenin ortadan kalkması halinde eğer iş sözleşmesi feshedilmeyip askıda kaldıysa; işçi eskisi gibi işyerinde çalışmak, işveren de işçiyi çalıştırmak zorundadır.

Zorlayıcı Neden Dolayısıyla İş Sözleşmesinin Sona Ermesinin Sonuçları

a-Tazminat:

4857 Sayılı İş Kanunu madde 26/2 uyarınca zorlayıcı nedene dayanarak iş sözleşmesi feshedildiyse işçi veya işveren karşı taraftan maddi-manevi herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz.

b-Kıdem Tazminatı:

İş Sözleşmesinin feshi zorlayıcı sebebe dayanıyorsa ve işçinin en az bir yıllık çalışması varsa işçi kıdem tazminatına hak kazanır. Dolayısıyla Olağanüstü Hâl ilan edilip genel sokağa çıkma yasağı tedbiri alınması hâlinde; bu sebebe dayalı olarak iş sözleşmesi feshediliyorsa ve şayet işçinin minimum bir yıllık çalışması da varsa işçi, kıdem tazminatına hak kazanacaktır.

c-İhbar Tazminatı:

Zorlayıcı sebepler, işçiye veya işverene iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshetme imkanı tanıyan durumlardır. Dolayısıyla zorlayıcı sebeplere dayanarak fesih halinde karşı tarafa ihbar zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu bilgiler doğrultusunda, Olağanüstü Hâl ilan edilip genel sokağa çıkma yasağı tedbiri alınması hâlinde; bu sebebe dayanarak iş sözleşmesini feshetmek isteyen işçi veya işveren için ihbar tazminatı söz konusu olmayacaktır.

Her ne kadar bu çalışmada Zorlayıcı Sebebin, işçi ve işveren açısından bir haklı nedenle fesih sebebi oluşundan bahsetsem de; İş Hukukunun temel prensibi olan işçiyi koruma ilkesi gereği Feshin Son Çare Oluşunu (Ultima Ratio) hatırlatmakta fayda görüyor, bu süreçte bir sokağa çıkma yasağı ilan edilmesi hâlinde öncelikle “uzaktan çalışma, kısa çalışma ödeneği, telafi çalışması” gibi kurumlara başvurulmasının işçinin daha lehine olduğunu hatırlatmak istiyorum.

Hepinize sağlıklı günler dilerim..

Yorumlar (0)
17°
kısa süreli hafif yoğunluklu yağmur
Günün Anketi Tümü
Koronavirüs biyolojik bir silah mı, doğal bir hastalık mı?
Koronavirüs biyolojik bir silah mı, doğal bir hastalık mı?
Namaz Vakti 28 Mayıs 2020
İmsak 03:49
Güneş 05:38
Öğle 13:11
İkindi 17:06
Akşam 20:34
Yatsı 22:15
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20
Günün Karikatürü Tümü