Balıkesir'de ilk spor faaliyetleri, 1918 yılında Çalışma Derneği'nin kurulması ile başlamıştır. 1920 yılında Çalışma Derneği bünyesinde İdmanyurdu kulübü kurulmuş, arkasından İdmanbirliği ve 1925 yılında ileride adı İdmangücü olarak değişecek olan Sanatkaran kulüpleri kurulmuştur. Daha sonrasında bu üç kulüp, Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı'na katılmıştır.

1938 yılında, İdmanbirliği, İdmangücü ve İdmanyurdu birleşerek Tekspor kulübünü kurmuştur. Yeni kulüp, bir süre sonra dörde bölünmüştür.

1965 yılında, her ilden bir takımın profesyonel liglerde mücadele etmesi kararı verilmiş ve Balıkesir Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüğü'ne de bir yazı gönderilmiş ve daha sonrasında, dönemin Balıkesir Milletvekili Fenni İslimyeli aracılığıyla Bandırma'da Balıkesir Bandırmaspor adıyla bir takım kurulmuş ve 1965-66 sezonunda, o zamanki adıyla 2. Lig'e katılmıştır.

Bir yıl sonra, Balıkesir'de "Balıkesirspor"un kurulmasına karar verilmiş ve Futbol Federasyonu'na başvurulmuştur. Fakat federasyon, aynı ilde iki takım olamayacağına karar vererek başvuruyu reddetmiştir.

1965-1966 yıllarında dönemin Balıkesir Belediye Başkanı Hüseyin Baştuz başkanlığında birçok toplantı yapılmış ve Ankara'ya bir heyet gönderilmesi kararlaştırılmıştır.

6 Haziran 1966 tarihinde Balıkesirspor, kırmızı-beyaz renklerle kurulmuş ve ilk başkanı, aynı zamanda belediye başkanı da olan Hüseyin Baştuz olmuştur. Federasyon ile yapılan uzun görüşmeler sonucunda, takımın profesyonel liglere alınması kararı verilmiştir.

Bu karar verildikten sonra, şehirde para toplama kampanyası düzenlenmiş ve dönemin parasıyla 1 milyon TL'nin üzerinde para toplanmıştır. Bunun sonucunda Balıkesirspor, özellikle İstanbul takımlarından birçok futbolcu transfer ederek kadrosunu kurmuş, takımın başına da Şükrü Ersoy'u getirmiştir.

Ağustos 1967 tarihinde Balıkesirspor ile Beşiktaş, Balıkesir'de bir hazırlık maçı yapmış ve 1-1 berabere kalmışlardır.

Balıkesirspor, 1967-68 sezonunda ilk sezonunu yaşamış, 20 Ağustos 1967 tarihinde oynanan ilk resmî maçında da Malatyaspor'u deplasmanda 3-1 yenmiştir. Balıkesirspor'un tarihindeki resmî maçlarda atılan ilk golünü ise, bu maçta Kadir Gürsoy kaydetmiştir.

Kırmızı-beyazlılar, üst sıralarda mücadele ettiği sezonu 3. sırada bitirmiştir. Balıkesirsporlu futbolcu Nevzat Kırceylan da sezonu 17 golle tamamlayarak 2. Lig Beyaz Grup Gol Kralı unvanını elde etmiştir.

Takım, ertesi sezona Abdullah Matay teknik direktörlüğünde başlamış ve 1968-69 sezonunu 36 puanla 8. sırada tamamlamıştır.

1969-70 sezonunda Balıkesirspor, ligde 49 puan toplayarak lider Boluspor ile aynı puana sahip olmuş, averaj farkıyla ligi 2. bitirmiştir.

Bu sezonda, son hafta Tarsus İdman Yurdu ile oynayan Boluspor'un bu maçta şike yaptığı iddia edilmiş ve Mersin Bölge Müdürü Edip Burhan da iddiaları doğrulamıştır.

1970-71 sezonuna "Baba Recep" lakaplı Recep Adanır'ın teknik direktörlüğünde başlayan Balıkesirspor, sezonu Giresunspor'un ardından 2. sırada tamamlamıştır.

Ertesi sezona teknik direktör değişikliğiyle başlayan takım, sezon sürerken Arif Dökel'in ayrılmasıyla beraber Necdet Oran yönetimine girmiştir. Bu sezonu 30 puanla tamamlayan Balıkesirspor, Beyaz Grup'ta 8. sırayı almıştır.

Kırmızı-beyazlılar, 1972-73 sezonuna daha önce de bu takımda teknik direktörlük yapmış olan Suat Mamat ile başlamıştır. Bu sezonda takım, iç sahada hiç kaybetmemesine rağmen deplasmanda da hiç galibiyet alamamış ve grubunu 5. sırada tamamlamıştır.

Sonraki sezonda Balıkesirspor, Tamer Güney yönetiminde ligi, küme düşecek olan son 2 takıma yakın bir pozisyonda, 12. sırada bitirmiştir.

Kırmızı-beyazlılar, 1974-75 sezonunda Rıdvan Kösemihal teknik direktörlügünde harike bir sezon geçirerek bugün adı Süper Lig olan 1. Lige yükselme başarısını gösterdi. Balıkesirspor, 2013-2014 sezonunda da Süper Lige çıkmış, ancak sezon sonunda düşmüştü.

PEKİ BALIKESİRSPOR KULÜBÜ KURUCULARI KİMDİR?

A. Sırrı Yırcalı, Fethi Başeden, Osman Doğanlarlı, İsmail İlşekerci, Münir Yenal, İsmail Mumcuoğlu, Yılmaz Karaman, Sebahattin Erdeniz, Osman Akdur, Hüseyin Baştuz, Mehmet Tiritoğlu, Hasan Özdamar, M. Reşit Kıpçak, Ergin Aktan, Ali Örmen, Cevat Aksoy, Muammer Komanbay, Meşhut Ababay, Sadık Yırcalı.

Balıkesirspor'un ilk sezon açılış töreninde kesilen kurbanın kanı alınlara sürülüyor.

Balıkesirspor Kulübü ilk yönetim kurulu

1- Av.Hurşit KANGAL

2- Hüseyin BAŞTUZ (Belediye Başkanı)

3-Mehmet TİRİTOĞLU (Milletvekili)

4- Veli İNANÖZ (İşadamı)

5- Münir YENAL (Gazeteci)

6-Hüseyin ÖZDAMAR

7- İşadamı Ergin AKTAN (İşadamı)

8- Sebahattin ERDENİZ (İşadamı)

AMBLEMİN HİKAYESİ

Balıkesirspor Kulübü amblemini Karesi Futbol Takımı'nın ambleminden esinlenen eski futbolculardan Yediveren Erdoğan (Güngören) tasarladı.

Amblem 'B' 'S' harflerinden oluşan futbolcu figürüyle günümüze kadar geldi.

Kulübün renkleriyle ilgili kuruluş döneminde kent genelinde sandıklar kurulup anket düzenlendi.

Sonuç olarak sandıktan mor-beyaz çıktı. Dönemin yöneticileri bu renkleri benimsemedi.

Milli renklerin yani kırmızı-beyazın Balıkesir'e daha çok yakışacağını düşündü.

Bugün kullanılan renkleri tescil ettirdi.

Balıkesirspor amblemi uluslararası yarışmalarda derece alırken, bazı kulüpler tarafından da taklit edildi

AMBLEMİ KİM ÇİZDİ?

Amblemimizi çizen Erdoğan GÜNGÖREN, bir zamanlar sadece Balıkesir'in değil, bölgenin Türkiye'de tanınan KARESİ Kulübü sporcusuydu.

KARESİ kulübünü; 1961 yılında Balıkesir Pamuklu Pamuklu Dokuma Gençlik Kulübü ile KARESİ PD adıyla birleştirerek, bu kulübün başkanlığını yapmış ve amblemini de çizmiştir. Erdoğan GÜNGÖREN 1968-70 arasında da iki dönem Balıkesirspor yönetiminde bulunmuştur.

EN FAZLA FORMA GİYEN ve EN ÇOK GOL ATAN

Nice yıllara şanlı Balıkesirspor...

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), 2025 yılı itibarıyla güncellenmiş Türkiye Deprem Tehlike Haritasını erişime açtı.

Yeni harita, Türkiye genelinde aktif fay hatlarını, bu hatlara yakınlık derecesine göre il ve ilçelerin sismik risk seviyelerini renk kodlarıyla detaylı bir şekilde ortaya koyuyor.

Teknolojik altyapısı geliştirilen harita sayesinde kullanıcılar, yaşadıkları bölgeyi kolayca seçip depremsellik derecesini metrekaresiyle birlikte görebiliyor.

İŞTE GÜNCEL DEPREM HARİTASI

AFAD’ın yayımladığı bu harita, sadece bilgi amaçlı değil, aynı zamanda önleyici adımlar için de rehber niteliği taşıyor.

Risk seviyesinin düşük olduğu bölgelerde bile zemin yapısı, bina dayanıklılığı ve yapılaşma planları büyük önem taşıyor. Uzmanlar, bireysel farkındalığın artması ve yerel yönetimlerin zemin etütleriyle hareket etmesinin yaşanacak olası depremlerde hayat kurtarıcı olabileceğini vurguluyor.

AFAD’ın verilerine göre Türkiye’de aktif fay hatlarından uzak, sismik aktivitesi düşük şehirler şöyle sıralanıyor:

Aksaray: 5. derece deprem bölgesinde yer alıyor.

Niğde: Şehrin tamamı 4. ve 5. derece risk grubunda.

Karaman: En düşük riskli illerden biri olarak öne çıkıyor.

Nevşehir: 4. derece risk seviyesinde.

Yozgat, Kırıkkale ve Kırşehir: 3. ve 4. derece risk bölgeleri arasında yer alıyor.

Ankara: Başkent genel olarak 3. derecede yer alsa da, Etimesgut ve Mamak gibi ilçeler 4. derece risk taşıyor.

Deprem açısından en güvenli kabul edilen şehirler arasında Karadeniz kıyıları da bulunuyor. İşte yapılaşma açısından da güvenli kabul edilen bazı iller:

Bartın: Fay hattına 132 km mesafede yer alıyor.

Zonguldak: 2. derece risk grubunda ama sismik aktivitesi oldukça düşük.

Sinop: Türkiye’nin en sakin sismik geçmişine sahip şehirlerinden biri.

Giresun ve Trabzon: Karadeniz’in göreceli olarak güvenli şehirleri arasında.

Bazı şehirlerde kıyı bölgeleri riskli olmasına rağmen, iç kesimlerdeki ilçeler daha az tehlike arz ediyor:

Mardin: 3. derece deprem bölgesi olarak sınıflandırılıyor.

Antalya: İl genelinde zemin yapısına göre farklılıklar görülüyor.

Artvin: Sahil kesimleri riskli; iç bölgeleri ise daha güvenli kabul ediliyor.

Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde bulunan iller ise en yüksek risk grubunda yer alıyor. İşte liste:

Balıkesir, Çanakkale, Bursa, Erzincan, Tokat, Amasya, Kastamonu, Çankırı, Karabük

Düzce, Bolu, Sakarya (Adapazarı), Yalova, Kocaeli, İstanbul

Aralarında Balıkesir'in de bulunduğu 15 şehir, büyük yıkımlara neden olabilecek depremlere açık bölgeler olarak öne çıkıyor.

TÜRKİYE’DEKİ ÜÇ BÜYÜK FAY HATTI

Türkiye'nin deprem üretme potansiyeli yüksek üç ana fay hattı şöyle:

Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF): Doğu Karadeniz’den başlayarak Marmara üzerinden Ege’ye uzanıyor. En aktif ve tehlikeli fay hattı.

Doğu Anadolu Fay Hattı (DAF): Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerini etkiliyor.

Batı Anadolu Fay Hattı (BAF): Ege Bölgesi’nde sık sık orta şiddette depremlere neden oluyor.

UZMANLAR UYARIYOR:
"HARİTAYA GÖRE HAREKET EDİN"

AFAD’ın yayımladığı harita sadece bilgi amaçlı değil; aynı zamanda risk azaltma ve önlem alma açısından kritik bir kaynak. Uzmanlar, düşük riskli bölgelerde bile zemin yapısının ve bina dayanıklılığının büyük önem taşıdığını vurguluyor.

Deprem tehlikesine karşı hazırlıklı olmak için:

Yerel yönetimlerin zemin etütlerini dikkate alması,

Yapılaşmanın denetlenmesi,

Bireylerin yaşadıkları bölgenin risk haritasını bilerek önlem alması gerektiği hatırlatılıyor.

Yenilenen Türkiye Deprem Tehlike Haritası, vatandaşlara yaşadıkları şehirlerin risk seviyesini öğrenme ve önlemlerini bu doğrultuda alma imkânı sunuyor.

Balıkesir'in içme ve sulama suyunu sağlayan İkizcetepeler barajında doluluk oranı henüz rahatlatan seviye ulaşmamasına rağmen son yağışlar ilaç gibi geldi. Gönen Barajındaki doluluk oranı yüzde 100 seviyesini aştı.

İKİZCETEPELER'DE
SU SEVİYESİ HİÇ YOKTAN İYİDİR DEDİRTTİ

Balıkesir'in içme suyu ihtiyacının karşılandığı ve bölgedeki ova köylerdeki tarım arazilerinin sulandığı Altıeylül Selimiye köyündeki İkizcetepeler Barajındaki doluluk oranı 03 Haziran 2026 itibariyle yüzde 79.28 seviyesine ulaştı.

NİSAN YAĞIŞLARI CAN VERDİ

İkizcetepeler'deki su seviyesi Şubat ayı başında 25.02 idi. Mart ayı başında ise yüzde 46 seviyelerinde idi. Bu oran Mart sonu ve Nisan başındaki yağışlarla birlikte bugün itibariyle yüzde 79.28 oldu.

YÜZDE 7'DEN YÜZDE 80'E

Barajda geçen yılın Kasım ayında ise, su seviyesi tarihinde ilk kez yüzde 10 seviyesinin altına düşmüştü. Barajdaki doluluk oranı 3 Haziran 2026 itibariyle 79.28'e çıktı.

GÖNEN BARAJI DOLDU TAŞTI

Bu arada Sulama - Enerji - İçme suyu amaçlı kullanılan Gönen Barajı'nda ise, geçen yıl sonlarında yüzde 13 olan doluluk oranı 3 Haziran 2026 itibariyle yüzde 99.00 oldu.

İKİZCETEPELER BARAJI HAKKINDA

GÖNEN BARAJI HAKKINDA

Haber: Balıkesir

Balıkesir Değirmenboğazına nasıl gidilir? Giriş paralı mı?

Değirmen Boğazı Tabiat Parkı Balıkesir – Bursa karayolunun 10. kilometresinde bulunan Değirmen Boğazı, 250 hektarlık bir alan üzeride bulunmaktadır.

Servi, Çam, söğüt benzeri yaklaşık çeşit ağaç türünü görebileceğiniz piknik alanında kır gazinosu, çocuk oyun alanı, basketbol sahası, kaffeler bulunmakta.

Sabah sporu yapmak isteyenlerin vazgeçilmez adresi olan Değirmenboğazı, yılın 365 günü yaz-kız vatandaşların kullanımına açık.

Değirmenboğazında spor yapmak isteyenler, üzerinde eşofmanları ve araçları dışarıda bırakmak ve yürüyüş yapıp çıkmak koşuluyla ücret ödemiyor.

Video Saliha Yıldız'ın youtube sayfasından alınmıştır.

Balıkesir'in 50 yıl sonra nasıl olacağına dair net bir tahmin yapmak zor, ancak mevcut trendler ve planlamalar ışığında bazı varsayımlarda bulunabiliriz:

Şehir Planlama ve Altyapı: Balıkesir Planlama Ajansı'nın kurulması ve dijital ikiz projesi gibi gelişmeler, şehrin gelecekte daha organize ve sürdürülebilir bir altyapıya sahip olabileceğini gösteriyor. Bu, kronikleşmiş altyapı sorunlarını çözmeye yönelik adımların bir parçası olabilir.

Ekonomi ve Sanayi: Balıkesir'in tarım kenti kimliğinin yanı sıra, sanayi şehri olarak da gelişmesi bekleniyor. Özellikle çevreyle uyumlu sanayileşme hedefleniyor, bu da şehrin ekonomik yapısında önemli değişiklikler olabileceğini işaret ediyor.

Turizm: Doğal güzellikleri, termal kaynakları ve tarihi değerleriyle Balıkesir, turizmde daha fazla çeşitlilik ve yıl boyu turizm hedefliyor. Bu, şehirdeki turistik altyapının ve hizmetlerin genişletileceği anlamına gelebilir.

Teknoloji ve Çevre: Küresel teknolojik gelişmelere paralel olarak, Balıkesir'in de daha akıllı ve sürdürülebilir bir şehir haline gelmesi mümkün. Enerji verimliliği, yenilenebilir enerji kaynakları ve çevre dostu teknolojilerin kullanımı yaygınlaşabilir.

Bu varsayımlar, mevcut planlar ve genel teknolojik ilerlemelere dayanmaktadır. Ancak, geleceğin ne kadar farklı olabileceği, beklenmedik küresel veya yerel değişikliklerle de şekillenecektir.

2050'li yıllarda #Balıkesir Edremit Körfezi, yerel yönetimler eliyle gerçekleşen imar talanlarıyla zeytin bölgesi olmaktan çıkabilir. Zeytin üretimi kuzeye kayabilir, Karadeniz'in Batı bölgesi Türkiye'nin gelecekteki zeytin ve zeytinyağı üretim üssüne dönüşebilir. (bu sonuncuyu biz ekledik)

Külliyenin evâil-i Cemâziyelevvel 866 (Şubat 1462) tarihli bir vakfiyesi mevcuttur. 8 Receb 985 (21 Eylül 1577) tarihli bir belgeden külliyenin bu tarihten önceki bir depremde büyük hasara uğradığı anlaşılmakta, özellikle caminin üst örtüsü ve kâgir desteklerinin, imaret ahırının ve türbenin kubbesinin zarar gördüğü bilinmektedir.

İstanbul’dan gönderilen Mahmud Ağa adlı mimarın çabalarıyla onarımı gerçekleştirilen külliye, 1897 yılındaki depremde tekrar ağır hasar görmüş ve cami bir dönem kapalı kalmıştır.

1904’te dönemin mutasarrıfı Ömer Ali Bey tarafından yıkık haldeki eski caminin temelleri üzerine bugünkü cami inşa ettirilmiş, yapının inşasında Rum ve Ermeni ustalar çalışmıştır.

Revaklı düzenlemeye sahip, ortasında şadırvanın yer aldığı geniş bir avlusu bulunan, iki pâyeye oturan altı kubbeli ya da dört pâyenin taşıdığı dokuz kubbeli planıyla enine gelişen bir yapı olduğu düşünülen ilk camiden günümüze kuzey kapı üzerinde mevcut kitâbe ile minber ulaşabilmiştir.

Avluda yer alan ve onikigen mermer bir havuza sahip olan şadırvanın çokgen sütunlarla biçimlenen her yüzünde birer çeşme vardır.

Yuvarlak beton kolonlara oturan kubbeli dış yapısı yenidir. Avlunun batı yönünde bodur bir sütun üzerinde güneş saati bulunmaktadır.

Fevkanî olarak ele alınan, kareye yakın dikdörtgen planı ile kuzey-güney doğrultusunda uzanan cami düzgün kesme taş ve tuğla malzeme ile inşa edilmiştir.

Yapının cepheleri silmeler ve kesme taş dişli pilastırlarla hareketlendirilmiş, çok sayıda yuvarlak kemerli pencere ile iç mekân aydınlatılmıştır.

Yuvarlak kemerli, alçı dışlıklı pencereler üç sıra halinde olup altta dört, ortada beşer, üst sırada üçer adet pencere vardır.

İkinci ve üçüncü sıra pencereler içten renkli camlı, alçı revzenlidir. Kuzey cephesinde çift sıralı düzenleme söz konusudur.

Camiye doğu, batı ve kuzey yönlerinde revaklı düzenlemeye sahip basık kemerli üç kapı ile geçiş sağlanmaktadır. Mermer sütunlara oturan ahşap tavanlı giriş revaklarından doğu yönündeki, arazinin eğimi sebebiyle basamaklıdır. Bu revakın sütunları diğerlerinden farklı olarak prizmatik bir kaide üzerinde yükselen, yivli ve iyon üslûplu sütunlardır. Kapı üzerinde iki yanı ay yıldız motifli inşa kitâbesi yer alır.

Harim mekânı ortada dört kare pâyeye oturan iki yönlü yuvarlak kemerlerle dokuz bölüme ayrılmış olup merkezî kubbeyi taşıyan kemerler daha yüksek tutulmuştur.

Geçişin pandantiflerle sağlandığı kubbe sekizgen bir kasnağa oturmaktadır. Üst örtü merkezî kubbenin etrafında dört adet köşe kubbesi, mihrap önü kubbesi ve beşik tonozlu birimler olarak düzenlenmiştir.

Yapıda bitkisel kompozisyonlu kalem işi süslemelere yer verilmiştir.

Kuzeyde ahşap işçiliğine sahip altı sütunun taşıdığı mahfil yer almakta olup buraya ayrıca dışarıdan da ulaşılmaktadır.

Güney duvarında hafif çıkıntı teşkil eden mermer mihrap sivri kemerli, yarım daire nişlidir.

İki yanı yüksek kaideli, korint başlıklı çifte sütunlarla sınırlanan mihrabın süslemesinde barok üslûbunun etkileri görülür.

Özgün mermer minber ise klasik unsurları barındıran bitkisel kompozisyonlu yoğun süsleme programı ile dikkati çekmektedir.

İki yanı birer sütunçe ile sınırlanan sivri kemerli, açıklıklı kapının üzerinde palmet formlu bir tepelik vardır. Yan aynalar ortada kabara şeklinde bir rozetle üçgen ayna etrafında zarif bitkisel motiflerle süslenmiştir.

Köşk kısmı dört sütun üzerinde dilimli kemerli olup sivri bir külâhla sonlanmaktadır. Yapının kuzeybatı köşesine bitişik kesme taş minarenin yüksek kare kaidesi üzerinde sekizgen petek kısmına oturan silindirik yivli gövdesi yukarıya doğru hafifçe daralmaktadır. İki kaval silmeden sonra oval geçişli şerefe yer alır. Uzun tutulan petek kısmı üstte oval formlu külâhla nihayete erer.

Minare kaidesine bitişik durumda yer alan muvakkithâne beşgen planlıdır. Minare kaidesi ve beden duvarına bitişen penceresiz iki cepheden başka dışa taşkın üç cepheli olarak algılanan yapıda ortada dikdörtgen açıklıklı bir kapı ile iki yanda birer pencere bulunmaktadır.

Kapının iki yanında burmalı sütunçeler, kapı üzerindeki lentoda ise kitâbe vardır. Pencereler kemerli barok tarzında olup duvarlar da barok silmelerle sonlanmıştır. Caminin güneyindeki Zağanos Paşa’nın türbesi sekizgen planlıdır ve üzeri kubbeyle örtülüdür.

Kapısı üzerinde görülen rik‘a yazılı kitâbede Zağanos Paşa’nın adı geçmektedir. Barok unsurları ile dikkati çeken türbede köşelerde yivli sütunlar üzerindeki başlıklara oturan yuvarlak kemerlerin oluşturduğu cephelerde yuvarlak kemerli pencereler açılmıştır. Türbenin kubbesi ahşap olup içten bağdâdî sıvalı, dıştan kurşun kaplıdır.

Yapıda Zağanos Paşa’dan başka eşi Sitti Nefise Hatun’un da kabri vardır. Türbenin etrafında aile fertlerinden bazı kişilerin kabirlerinin yer aldığı hazîre mevcuttur.

Hazîrede on adet mezar taşı tesbit edilmiştir. Sadrazam Galib Paşa da burada gömülüdür. Vakfiyede sözü edilen hamamın cami ile birlikte yapıldığı anlaşılmaktadır.

Moloz taş ve tuğla ile inşa edilen yapı çifte hamam olup daha büyük tutulan erkekler kısmı dışa taşkın taçkapısı ile dikkat çeker. Her iki soyunmalık mekânı pandantifli kubbe ile örtülüdür.

Erkekler bölümünde sol köşede bulunan küçük bir ılıklıktan geçilerek ulaşılan sıcaklık bölümünün ortası kubbeli, üç eyvanlı ve üç köşe hücrelidir. Kadınlar bölümünde soyunmalıktan sol köşede yer alan pahlı bir kapı ile doğrudan sıcaklığa geçilmektedir. Sıcaklık kubbeli birime açılan tek eyvanlı ve iki hücreli olarak düzenlenmiştir.

Erkekler ve kadınlar bölümünde sıcaklık kubbelerine tromplarla geçiş sağlanmıştır.

Külliye yapılarından imaretin ahırları 985 (1577) depreminde hasar görmüş ve onarılmış, 1897 depreminde ise yapı yıkıldıktan sonra tekrar inşa edilmemiş, yerine bugünkü Vakıf Hanı yapılmıştır. Hamamla cami arasında bulunduğu tahmin edilen doksan iki dükkânlı bedesten ve çarşının 1053 (1643) yılında Paşa Hamamı’ndan çıkan bir yangında harap olduğu ve tamir edildiği bilinmektedir. Daha sonra tekrar harap olan yapı zamanla yok olmuştur.

BİBLİYOGRAFYA
Ayverdi, Osmanlı Mi‘mârîsi III-IV, s. 56-60.

Sabih Erken, Türkiye’de Vakıf Abideler ve Eski Eserler, Ankara 1977, II, 15-26.

Balıkesir: Bir Kentin Kimliği, Ankara 1997, s. 43-47.

Aynur Durukan, “Balıkesir ve Çevresindeki Türk Dönemi Yapıları”, Bitek Kent: Balıkesir, İstanbul 2003, s. 144-147.

Abdülmecit Mutaf, Tarihi Eserleriyle Balıkesir, [baskı yeri ve tarihi yok], s. 15-22.

Müellif:TUĞBA ERZİNCAN, AHMET VEFA ÇOBANOĞLU

Zağnos Paşa, 1453-1456 yılları arasında Fatih Sultan Mehmet'in sadrazamlığını yapmış Osmanlı devlet adamıdır.


31 Ağustos 2018 Cuma günü Balıkesir'i ziyaret eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, Cuma namazını Tarihi Zağanos Paşa Camisinde kıldı. Namazdan sonra cami bahçesinde yer alan Zağanos Mehmet Paşa Türbesi'ni ziyaret ederek, aynı zamanda Fatih Sultan Mehmet'in kayınpederi olan Paşa'nın ruhuna fatiha okudu

Zağnos lakabıyla anılmasının sebebi, denizcilikte gözetleme için zağanos (keskin görüşlü, yırtıcı bir kuş) kullanmasından kaynaklanmaktadır.
Zağnos Paşa'nın hayatı, ölümü, çocukları, mezarı türbe yeri nerede? Tüm ayrıntılar haberimizde...

ZAĞNOS PAŞA KİMDİR

Eğitimini Edirne Enderun'da yapan Zağnos, eğitiminden hemen sonra umera sınıfına dahil olmuştur. Sultan II. Murat, oğlu ve veliahti olan Şehzade Mehmet'i Manisa sancakbeyi için gönderince önce Nişancı Mehmet Bey onun lalası olarak görevlendirilmiş ve çok geçmeden Zağnos Paşa'ya lalalık görevi verilmiştir. 1449 senesinin Aralık ayında Saruca Kasım Paşa lalalık görevine atanmasına kadar bu görevi sürdürmüştür.

Zağnos Paşa, İstanbul'un fethi'nden sonra azledilerek idam edilen Çandarlı Halil Paşa'nın yerine vezir-i azamlığa getirilmiştir.

Osmanlılar, Belgrad Kuşatması'nda Sırbistan'ın her yanını fethetmesine karşın şehri alamayıp; şehri savunan János Hunyadi komutasındaki Macar ordusu ve Haçlı birliklerine yenilip ağır kayıplar neticesi kuşatmayı kaldırmak zorunda kaldığı zaman, bu başarızlığın en büyük sorumlusu olarak Zağnos Paşa gösterilmiş ve vezir-i azamlıktan alınmıştır.

Zağnos Paşa Camisi

Bunun ardından, bazı kaynaklara göre kızı sultanın hareminden dışlanmış ve her ikisi de Balıkesir'e sürgün gönderilmiştir. Zağnos Paşa Balıkesir'e yerleştikten sonra vakıflar kurmuş, cami, medrese, hamam yaptırmış ve şehrin çehresini değiştirmiştir.

Bundan sonraki hayat hikâyesi ise tam net değildir.

Bazı kaynaklara göre 1459 senesinde Balıkesir'den geri çağrılmıştır. 1463'te gelişmeye başlayan Osmanlı Donanması'nın başına Kaptan-ı Derya olarak getirilmiş ve 1466 senesinde de Teselya ve Makedonya'ya vali olarak atanmıştır.

Hakkındaki diğer bir rivayete göre 1461 senesinde Trabzon'un fethine katılmış ve Trabzon'un fethi esnasında Prenses Anna ile evlenmiştir. 1467-1469 yılları arasında ise Trabzon'da sancak beyliği yapmıştır.
Zağanos Paşa Türbesi, Balıkesir merkez Zağnos Paşa Meydanı'nda bulunmaktadır​.

ZAĞNOS PAŞA NASIL VE NE ZAMAN ÖLDÜ?

Başka bir iddiaya göre ise 1461'de Trabzon'un fethi sonrası 1462 yılında Balıkesir'de vefat etmiştir. Zağnos Mehmet Paşa Balıkesir'de kendi ismini taşıyan Zağnos Paşa Camii'ni yaptırmıştır ve 2. eşi Fatma Sultan ile bu caminin avlusunda bulunan türbede medfundur. Bundan başka yine Balıkesir'de camiye ek imaret, medrese yaptırmıştır.

Bursa'da ise camii, mektep ve köprü; Edirne'de mescit ve Tokat'ta kütüphane yaptırmıştır. Hakkında Kadir Mısıroğlu tarafından yazılan tarihi bir roman mevcuttur.

Beyliği, Danişment Gazioğullarından Kalem Bey ile oğlu Karesi Bey kurmuştur.

Karesi Beyliği 1341 yılında Osmanlıların eline geçmiştir.

Karesi Beyliği (Karasioğulları Beyliği, Karasi Beyliği, Karesioğulları Beyliği) şekillerinde de geçer), yaklaşık olarak 1297-1360 yılları arasında, bugünkü Balıkesir-Çanakkale yöresinde hüküm sürmüş, ve Osmanoğlu Beyliği'ne komşu olduğu için Osmanoğullarının genişlemesiyle en kısa ömürlü olmuş Anadolu Türk Beyliğidir.

Karesi beylerinin ve ileri gelen simalarının, Osmanoğullarının nüfuzu altına girmelerini takiben, Osmanlı Devleti'nin Rumeli topraklarında yayılmasında büyük katkıları olmuştur.

Günümüzdeki Balıkesir ili Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarına kadar idari taksimatta Karesi ismini taşımıştır.

Tarihi
Beyliğin kurucusu Karesi Bey idi.

Karesi Bey, Danişmendlilerin soyundan olup, Anadolu Selçuklu Devleti'nin uçbeylerindendi.

Bizanslılara yaptığı saldırılarla Misya bölgesini (bugün Balıkesir yöresi) ele geçirdi ve burayı merkez yaptı.

Ölümünden sonra Beylik, Balıkesir ve Bergama merkezli olmak üzere ikiye bölündü.

Oğullarından Demirhan, Balıkesir ve yöresine hakim oldu. Ama Demirhan'ın, Osmanlı padişahı Orhan Beye yenilmesiyle Osmanlılar Balıkesir'i aldılar (1345). Demirhan Bey'in Osmanlılara kendi isteğiyle katıldığına dair yorumlar vardır.

Yahşi Bey'in elindeki Bergama ve Edremit 1350 yılında Osmanlılarca alındı ve Beyliğin Bergama kolu da sona erdi. Beyliğin komutanlarından Hacı İlbeyi, Evrenos Bey, Ece Halil ve Gazi Fazıl, Osmanlı hizmetine girdiler.

Demirhan'ın oğlu Süleyman Bey Çanakkale-Troya kıyı bölgesinin hakimiydi. Bizanslılarla akrabalık ilişkilerini kullanarak, Osmanlılara karşı Bizans-Aydınoğulları ittifakına katıldı.

Osmanlılar 1360'ta Çanakkale ve çevresini ele geçirerek Süleyman Bey'in egemenliğine de son verdiler.

Karasioğulları, Osmanlıların ilk ilhak ettikleri Türkmen Beyliği'dir. Karasioğulları, Danişmendoğulları hanedanındandır. Karasi Bey'in babası Kalem Şah Bey, onunki Yağdı Bey, onunki 1250 sıralarında ölen Nizameddin Suhrab Bey, onunki Muzaffereddin Mahmud Bey, onunki Melik Yağıbasan, onunki Melik Gazi, onunki de Melik Danişmend Gazi'dir.

Danişmendoğulları, devletlerini kaybettikten sonra, Bizans sınırında uç beyi olmuşlardı. Karasi Bey'le babası Kalem Şah Bey, bu suretle Kuzeybatı Anadolu'da birçok yerleri Bizans'tan fethetmişler ve kesin şekilde Türkleştirmişlerdir. Karasi Bey, Balıkesir ve Bergama fatihidir. Balıkesir, devletin merkezi olmuştur.

1303 sıralarından 1345'e kadar takriben 42 yıl devam eden bu Türkmen prensliği, 1303-1308 arasında Selçuklu uç beyi olmuş, 1308-1335 arasında İlhanlılar'a, 1335-1345 arasında da Osmanoğulları'na yani Orhan Gazi'ye tabi bulunmuştur.

Önceleri Güney Marmara'ya erişemeyen Karasioğulları, zamanla Kuzeye doğru ilerlemişler, Bizans'ı tamamen Güney Marmara'dan atmışlardır. Bu suretle bugünkü Balıkesir vilayetine, Çanakkale vilayetinin Asya topraklarına (Bozcaada hariç), Bergama, Dikili, Soma kazalarına hakim olmuşlardır. Bu topraklar, 24.000 km2 eder.

Karasi Bey'den sonra torunu Demir Han Bey, hükümdar olmuştur.

İkisinin arasında, Karası Bey'in oğlu ve Demir Han Bey'in babası olması lazım gelen Aclan Bey vardır. 1335'te Osmanlı nüfuzuna giren Demir Han Bey, 1345'te bütün beyliğin Osmanlılar'a katılması üzerine Bursa'ya gelmiş, 1347'de orada ölmüştür. Oğlu Cüce Han Bey'le beraber Bursa'da Deveciler'de gömülüdür.

Karası Bey'in diğer oğulları Yahşi Han Bey'le 1325 sıralarında Orhan Gazi'nin hizmetine girip 1345'te Karasıoğulları tarafından öldürülen Dursun Bey'dir.

Yahşi Han Bey, babasının ölümü üzerine Bergama Beyi olmuştur. 1344'e kadar takriben 19 yıl Bergama'da kalmıştır. 1341 ve 1342'de iki kere Çanakkale Boğazı'nı geçip Gelibolu Yarımadasına çıkmışsa da, başarı kazanamamıştır. Mamafih, bu seferler, Osmanoğlu Süleyman Paşa'ya yol göstermiştir. Esasen bu bölgeleri çok iyi tanıyan Karası kumandanları, veliaht Şehzade Süleyman Paşa'nın hizmetine girmişlerdir.

Yahşi Bey'in oğlu olduğu sanılan Süleyman Bey de 1343'te Karasıoğulları'nın 3. Gelibolu seferini yapmıştır. 1345'te Osmanlılar'ın Çanakkale Beyi olan Süleyman Bey, 1361'e doğru yani Orhan Bey'in son zamanında ölmüştür. Bizans generali Vatatzes'in kızı ile evliydi. Oğlu Mustafa Bey, Mustafa Bey'in oğulları Kutlug Melik ve İsa Beyler, Kutlug-Melik Bey'in oğlu Mustafa Bey, İsa Bey'in kızı da Hundi Hatun'dur.

Karesi Beyliği'nin toprakları
Bugünkü Balıkesir Vilayetinin tamamı (Marmara Adaları hariç);
1.Balıkesir
2.Dursunbey
3.Edremit
4.Susurluk
5.Burhaniye
6.Ayvalık
7.Gömeç
8.Gönen
9.Sındırgı
10.Savaştepe
11.Bigadiç
12.Kepsut
13.İvrindi
14.Manyas
15.Gönen
16.Bandırma
17.Erdek
18.Havran

Bugünkü Çanakkale Vilayeti (Biga, Bozcaada ve Gökçeada hariç)
19.Ezine
20.Ayvacık
21.Bayramiç
22.Çan
23.Yenice
24.Çanakkale

Bugünkü İzmir Vilayetinden;
25.Bergama
26.Kınık
27.Dikili

Bugünkü Manisa Vilayetinden;
28.Soma
29.Akhisar
30.Kırkağaç
31.Demirci
32.Gördes

Balıkesir'de Karesi Belediyesi, Kara İsa olarak da bilinen Karesi Beyinin heykelini yaptırıp Toygar Mahallesindeki kavşağa 6 Kasım 2019'da dikti.

Karesi Beyliği'nin Türk Tarihine Katkıları

1. Karesi Beyliği donanmaya sahip ender beyliklerden biriydi. Sahip olduğu bu donanma Osmanlı Devleti donanmasının çekirdeğini oluşturmaktadır.

2. Karesi Beyliği donanması sayesinde Osmanlı Devleti Trakya ve Balkanlara çıkabilmiştir. Dolayısıyla Osmanlı Beyliği'nin devlete geçişinde Karesi Beylerinin rolü büyüktür.

3. Osmanlı'ya katılan ilk beyliktir.

4. Karesi Beyliği'nin yöneticileri Hacı İlbey, Evranos Bey gibi şahsiyetler Osmanlı yönetimine büyük katkılar sağlamışlardır.

BAYRAM NAMAZI NASIL KILINIR?

İlk başta "Niyet ettim Allah'ım senin rızan için Kurban Bayramı namazı kılmaya, uydum hazır olan imama" şeklinde niyet edilir.

TÜRKİYE’DE KAÇ BALIKESİRLİ VAR?
HANGİ İLLERDE YAŞIYORLAR?

2020 Yılı TÜİK verilerine göre, Balıkesir nüfus kütüğüne kayıtlı 1.285.704 kişi var. Bu hemşehrilerimin en çok yaşadığı 10 il şöyle;

• 881.487 kişi Balıkesir’de

• 101.943 kişi İstanbul’da

• 78.508 kişi İzmir’de

• 57.329 kişi Bursa’da

• 45.424 kişi Manisa’da

• 21.022 kişi Ankara’da

• 13.763 kişi Çanakkale’de

• 11.359 kişi Kocaeli’de

• 8.056 kişi Antalya’da

• 6.858 kişi Tekirdağ’da

* 5.258 Muğla'da

* 4.264 Aydın'da

* 4.207 Eskişehir'de

* 2.438 Edirne'de

* 2.336 Sakarya'da

* 2.066 Konya'da

* 1.261 Afyon'da

* 1.127 Diyarbakır'da

* 1.081 Adana'da

* 738 Trabzon'da

* 645 Erzurum'da

* 680 Şırnak'ta

* 494 Hakkari'de

* 484 Mardin'de

* 467 Kars'ta

* 263 Rize'de

* 134 Ardahan'da yaşıyor.

Türkiye'nin diğer illerinde de sayıları 100 ila 600 arasında değişen sayıda Balıkesirli bulunuyor.

BALIKESİR’DE
HANGİ ŞEHİRDEN KAÇ KİŞİ YAŞIYOR?

2020 Yılı TÜİK verilerine göre, Balıkesir’de ikamet eden 1.229.782 kişi var. Balıkesir’de ikamet edenlerin kayıtlı oldukları nüfus kütüklerine göre asıl memleketleri ise şöyle;

• 881.487 kişi Balıkesir nüfusuna

• 24.141 kişi Çanakkale nüfusuna

• 23.522 kişi İstanbul nüfusuna

• 16.914 kişi Bursa nüfusuna

• 12.670 kişi Manisa nüfusuna

• 12.046 kişi Sivas nüfusuna

• 11.805 kişi İzmir nüfusuna

• 10.087 kişi Erzurum nüfusuna

• 8.883 kişi Ağrı nüfusuna

• 8.880 kişi Trabzon nüfusuna

* 8883 Ağrı nüfusuna

* 7913 Ankara nüfusuna

* 6732 Mardin nüfusuna

* 6749 Kars nüfusuna

* 6447 Kayresi nüfusuna

* 6195 Van nüfusuna

* 5913 Yozgat nüfusuna

* 5858 Konya nüfusuna

* 5887 Diyarbakır nüfusuna

* 4052 Kahramanmaraş nüfusuna kayıtlı.

Balıkesir'de en az ise 646 kişiyle Siirt, 404 kişiyle Şırnak nüfusuna kayıtlı vatandaş bulunuyor.

Asıl adı Takıyyüddin Mehmed olup Birgivî Mehmed Efendi diye şöhret bulmuştur.

Zâviye mensubu âlim ve faziletli bir kişi olan babası Pîr Ali Balıkesir’de müderristi.

Balıkesir Başçeşme Mezarlığındaki kabri bugün de ziyaret edilmektedir.

Dedesi Balıkesir Kepsut’a bağlı Bektaşlar köyünden İskender Efendi’dir. Annesi ise Meryem Hanım’dır.

Birgivî ilk tahsilini babasının yanında yaptı. Ondan Arapça, mantık ve diğer bazı ilimleri okudu, bu arada Kur’an’ı da ezberledi. Daha sonra İstanbul’a giderek Mahmutpaşa mahallesinde Küçük Şemseddin Efendi’den ders aldı. Ardından Haseki Medresesi’ne girdi; dönemin tanınmış âlimlerinden Ahîzâde Mehmed Efendi’nin ve daha sonra Rumeli kazaskeri olan, Kızıl Molla lakabıyla tanınmış Abdurrahman Efendi’nin öğrencisi oldu. İcâzet alarak müderrislik pâyesini elde etti. Ardından Abdurrahman Efendi’nin yanına mülâzım olup ihtisasını tamamladı. Bir süre bazı medreselerde müderrislik yaptı. Kanûnî döneminde hocası Abdurrahman Efendi’nin aracılığıyla Edirne kassâm-ı askerîsi olan Birgivî bu görevi süresince ders okutmaya devam etti. Bu arada camilerde vaaz veriyor, halkı Kur’an ve Sünnet’e uymaya davet ediyordu. Zamanında kabirler üzerine türbe yapılması, buralarda mum yakılması, ücret karşılığında Kur’an okunması gibi bid‘atlar ve ayrıca bâtıl itikadlarla, kadılar arasında rüşvetin yaygınlaşması, zengin çocuklarına ücretle ilmî pâyeler verilmesi gibi meşrû olmayan uygulamalara karşı da mücadele etti. Para vakfetmenin câiz olmadığını savunan Birgivî, İmam Züfer’in görüşüne ve örfe dayanarak bu tür vakıfların cevazına fetva veren Şeyhülislâm Ebüssuûd Efendi’ye ve onunla aynı görüşü paylaşan Kadı Bilâlzâde’ye reddiye olarak İnḳāẕü’l-hâlikîn, Îḳāżü’n-nâʾimîn ve ifhâmü’l-ḳāṣırîn ve es-Seyfü’ṣ-ṣârim adlı risâleleri yazdı. Ebüssuûd’un, esasen daha önceki Osmanlı ulemâsı arasında da tartışılan, hatta İmâm-ı Âzam’ın öğrencilerinin de farklı görüşler ileri sürdükleri bu konuda halk arasında fitneye yol açmaması hususunda Birgivî’ye nasihatte bulunduğu ve kendi fetvasına gerekçe olarak da hayır işlerinin kesilmesi endişesini dile getirdiği rivayet edilmektedir.

Halkın bid‘atları terketmesinden ümidini kesen Birgivî İstanbul’a gidip Bayramiyye tarikatı şeyhi Abdullah Karamânî’ye intisap ederek inzivaya çekildi. Edirne’de kassâm-ı askerî iken aldığı paraları defter kayıtlarına göre geri vererek hak sahiplerinden helâllik aldı. Ancak müridinin ders ve irşad faaliyetleri için geri dönmesini isteyen Abdullah Karamânî’nin de tavsiyesi üzerine, Sultan II. Selim’in hocası Birgili Atâullah Efendi’nin Birgi’de yaptırdığı medreseye müderris tayin edildi. İlmî ehliyetiyle kısa zamanda meşhur olan Birgivî’den ders almak isteyen pek çok talebe ülkenin her tarafından buraya akın etmeye başladı. Ömrünün geri kalan kısmını Birgi’de tedrîs, irşad ve telif faaliyetleriyle geçirmiş olması sebebiyle de Birgivî nisbesiyle şöhret buldu.

Hakkı söylemekten çekinmeyen Birgivî ömrünün sonlarına doğru tekrar İstanbul’a giderek Sadrazam Sokullu Mehmed Paşa’ya memleketteki adaletsizliklerle mücadele etmesi için tavsiyelerde bulunmuştur. Fıkıhta Hanefî, itikadda Mâtürîdî olan Birgivî Mehmed Efendi’nin biyografisinden bahseden bütün kaynaklar, onun Osmanlılar döneminde yetişmiş seçkin bir âlim olması yanında dinî ve ahlâkî şahsiyeti bakımından da mükemmel bir insan olduğu belirtir. Mehmet Ali Ayni Türk Ahlâkçıları adlı eserinde (I, 105) ondan, “Ahlâkçılarımız içinde Birgivî derecesinde mümtaz bir simaya nâdir tesadüf olunur. Çünkü onun dinî bilgisi ve bıraktığı eserleri ne kadar yüksek ise meslek ve meşrebi de o nisbette pâk, nezih ve metîn idi” şeklinde söz eder. Özellikle ahlâk ve fıkha dair eserlerinde klasik görüş ve bilgileri aktarması yanında kendi dönemindeki dinî, ahlâkî, sosyal ve siyasî meselelere özel bir önem vermesi, bunlarla ilgili şahsî görüşlerini ve tenkitlerini cesaretle ortaya koyması onun ilmî şahsiyetinin en dikkate değer yönüdür. Eserleri çağının sosyal hayatını ve problemlerini yansıtması bakımından da büyük önem taşır.

Birgivî’nin Kitâbü’l-Îmân ve’l-istiḥsân adlı eserinin I. cildinin unvan sayfası ile son sayfası (Âtıf Efendi Ktp., nr. 596)

Birgivî son derece dürüst ve tavizsiz bir ilim adamıdır. Nitekim döneminde çok yaygın olan anlayışa rağmen hiçbir eserini herhangi bir devlet büyüğüne ithaf etmemiş, aksine devlet ileri gelenleri de dahil olmak üzere her seviyedeki yöneticilerde ve görevlilerde gördüğü kusurları cesaretle tenkit etmiştir. Özellikle memuriyetlerin rüşvet karşılığı satılması, kadılar, muhtesipler ve diğer görevlilerin rüşvet almaları, ehli olmayanlara ilmî ve idarî rütbeler verilmesi, bu yüzden cehaletin yaygınlaşması ile her türlü bid‘at ve hurafe Birgivî’nin şiddetle karşı çıktığı hususlardır (meselâ bk. eṭ-Ṭarîḳatü’l-Muḥammediyye, s. 72, 92, 182, 215-216, 219; Şerḥu’l-eḥâdîs̱i’l-erbaʿîn, s. 1-4). Birgivî’nin, bazı haksız menfaatlar elde ettiği, görevliler nezdinde nüfuz sağlayarak devlet işlerine karıştığı gerekçesiyle, II. Selim’in hocası olduğu için “Hâce-i Sultânî” diye şöhret bulan tanınmış âlim Atâullah Efendi’yi bile ikaz etmesi (bk. Ahmet Turan Arslan, s. 81), onun dürüstlük ve cesaretinin ilginç bir örneğidir.

Birgivî, kendisi de Bayramiyye müntesibi olmakla birlikte zamanında Sünnî esaslardan sapmış ve bid‘atlar ihdas etmiş olan bazı tasavvuf erbabını da eleştirmekten geri durmamış, hatta bir kısım mutasavvıfların bid‘at ve aşırılıklarını ortaya koyup tenkit etmek üzere el-Ḳavlü’l-vasîṭ beyne’l-ifrâṭ ve’t-tefrîṭ adlı bir de risâle yazmış olması yüzünden tasavvuf düşmanı olmakla itham edilmişse de bu iddia isabetsiz görülmüştür. Nitekim eṭ-Ṭarîḳatü’l-Muḥammediyye’nin şârihlerinden ünlü mutasavvıf Abdülganî en-Nablusî (ö. 1143/1731), Birgivî’nin Ehl-i sünnet esaslarına bağlı tasavvuf büyüklerini değil tasavvuf adına bir yığın bid‘at ve hurafe ortaya çıkaran sözde mutasavvıfları tenkit ettiğini belirtir (el-Ḥadîḳatü’n-nediyye, I, 155). Esasen onun eṭ-Ṭarîḳatü’l-Muḥammediyye’yi telif ederken Gazzâlî’nin İḥyâʾü ʿulûmi’d-dîn’inden çok geniş ölçüde faydalanmış olması da Sünnî tasavvufa bağlılığının açık bir delilidir. Öte yandan öğrencilerinden Akşehirli Hocazâde Abdünnasîr tarafından yazılan ve Kuşadalı Ahmed Efendi’nin Tercüme-i Evrâd-ı Birgiviyye adıyla Türkçe’ye çevirdiği, Birgivî’nin yirmi dört saatlik hayat kesitini anlatan bir risâlede de onun çok yoğun bir dinî ve tasavvufî hayat yaşadığı görülmektedir. Bununla birlikte Birgivî birçok Osmanlı ulemâsından farklı olarak sosyal gelişmeleri de tenkitçi bir yaklaşımla takip etmiştir. Nitekim daha sonraki birçok Osmanlı ilim ve devlet adamının, imparatorluğun içine düştüğü gerilemenin bünyevî sebepleri olarak gösterdiği ve başta devlet adamları, ulemâ, mutasavvıflar gibi seçkin zümreler olmak üzere toplumun çeşitli kesimlerinde hissedilen olumsuz sosyal ve ahlâkî gelişmeleri ve bunların doğuracağı tehlikeli sonuçları Birgivî’nin daha o zamandan görmesi, kendi dönemindeki Osmanlı ulemâsı içinde sosyal gelişmeleri takip eden az sayıdaki münevverlerden biri olduğunu gösterir. Başta eṭ-Ṭarîḳatü’l-Muḥammediyye olmak üzere eserlerinin her devirde büyük ilgi görmesi de ilmî dirayeti yanında dürüst, basiretli, cesur ve sosyal problemler karşısında sorumluluk duygusu taşıyan bir kişilik sahibi olmasının sonucu şeklinde değerlendirilmelidir.

Birgivî, başta el-ʿAvâmil ve İẓhâr olmak üzere Arap grameri konusunda kaleme aldığı eserlerle de İslâm ilimleri alanında büyük bir hizmet ifa etmiş ve haklı olarak yaygın bir şöhrete kavuşmuştur. İslâm dininin iki ana kaynağını oluşturan Kur’an ve Sünnet’in dili olan ve ayrıca İslâm medeniyetinin müşterek lisanı haline gelen Arapça’nın Arap olmayan müslüman milletler tarafından öğrenilebilmesi için büyük gayretlerin sarfedildiği bilinmektedir. İlmî Arapça’nın öğrenilmesinde onun gramerinin bilinmesinin büyük payı bulunduğu da şüphesizdir. Birgivî de, ana kuralların öğrenciler tarafından ezberlenmesi geleneğine uyarak kaleme aldığı el-ʿAvâmil risâlesinden başka onun şerhi durumundaki İẓhâr’ı telif etmiştir. Sağlam bir tertibe ve özlü bilgilere sahip olmanın yanında çeşitli nahiv kaidelerinin örneklerle açıklanması sırasında pedagojik esaslar ihtiva eden cümlelerin kaydedilmesi bu iki esere büyük itibar kazandırmış, asırlar boyu Arapça’nın öğrenilmesinde vazgeçilmez eserler listesindeki yerlerini korumalarını sağlamıştır. Şüphe yok ki söz konusu kitapların bu derece itibar görmesinde Birgivî’nin ilim ve din hayatındaki güçlü şahsiyetinin de önemli bir payı olmuştur.

Birgivî 981 yılı Cemâziyelevvel ayında (Eylül 1573) bir İstanbul seyahati sırasında vebaya yakalanarak hicrî yıla göre elli iki yaşında vefat etti ve Birgi’ye getirilerek burada defnedildi.

Eserleri. İlmî açıdan önemlerine göre Arap dili grameri, ahlâk-tasavvuf, fıkıh, akaid, tefsir-kıraat, hadis gibi sahalarda çoğu Arapça, birkaçı da Türkçe olmak üzere tesbit edilebilmiş altmışa yakın eserinin başlıcaları şunlardır:

A) Gramer. 1. el-ʿAvâmil. Nahiv ilmine dair Arapça küçük bir risâle olup el-ʿAvâmilü’l-cedîd diye de bilinmektedir. İlki İstanbul’da (1234) olmak üzere çeşitli yer ve zamanlarda kırk civarında baskısı yapılmıştır. Eser Süleyman b. Ahmed, Zeynîzâde Hüseyin Efendi (Taʿlîḳu’l-fevâḍıl), Kuşadalı İsmet Ahmed ve Mustafa b. İbrâhim (Tuḥfetü’l-iḫvân) tarafından şerhedilmiş, bu şerhlere de muhtelif hâşiyeler yazılmıştır.

2. İẓhârü’l-esrâr. Nahivle ilgili Arapça bir eser olup ilki İstanbul’da (1219) olmak üzere çeşitli yer ve zamanlarda kırkı aşkın baskısı yapılmıştır. Ayrıca birçok şerh ve hâşiyesi vardır. En meşhuru Adalı Şeyh Mustafa’nın hazırladığı, bu sebeple Adalı diye tanınan ve birçok defa basılan Netâʾicü’l-efkâr adlı şerhtir.

3. İmʿânü’l-enẓâr. Arap grameriyle ilgili meşhur el-Maḳṣûd’un şerhi olup 952’de (1545) telif edilmiştir. İlki Bulak’ta (1207) olmak üzere on beşten fazla baskısı yapılmıştır.

4. Kifâyetü’l-mübtedî (İstanbul 1289, 1300, 1302, 1303). Sarf ilmine dair Arapça bir eserdir. Süleyman Sırrı tarafından Kifâyetü’l-müntehî fî şerḥi Kifâyeti’l-mübtedî (İstanbul 1312) ve Kuşadalı Ahmed tarafından ʿİnâyetü’l-mübteġī (İstanbul 1284) adıyla şerhedilmiştir.

5. İmtiḥânü’l-eẕkiyâʾ (İstanbul 1270, 1271, 1305, 1309, 1311). Nahivle ilgili Arapça bir eser olup İbnü’l-Hâcib el-Mısrî’nin el-Kâfiye’sinin Kādî Beyzâvî tarafından yapılan Lübbü’l-elbâb fî ʿilmi’l-iʿrâb adlı muhtasarının şerhidir. Eser Târık Muhtâr el-Melîcî tarafından tahkik edilmiştir (basılmamış doktora tezi, 1410/1989, Kahire Üniversitesi, Darü’l-ulûm Fakültesi). Eser üzerinde Adalı Şeyh Mustafa’nın Hâşiyetü Adalı ʿale’l-İmtihân adlı bir hâşiyesi vardır.

6. Şerḥu’l-Ems̱ile. Müellifinin belli olmadığına dair yaygın kanaatin aksine Brockelmann’ın bir Vatikan el yazmasına dayanarak Birgivî’ye ait olduğunu söylediği Arapça el-Ems̱iletü’l-fażliyye’nin yine Birgivî tarafından yapılmış şerhidir.

B) Ahlâk-Tasavvuf. 1. eṭ-Ṭarîḳatü’l-Muḥammediyye. Din, ahlâk ve tasavvuf konularıyla ilgili çok tanınmış Arapça bir eserdir. İlki İstanbul’da (1260) olmak üzere on beşi aşkın baskısı vardır. Ayrıca pek çok şerhi ve Türkçe tercümesi yapılmıştır.

2. Cilâʾü’l-ḳulûb. Tasavvufla ilgili bir risâle olup 7 Zilhicce 971’de (17 Temmuz 1564) tamamlanmıştır. İshak b. Hasan ez-Zencânî (Żiyâʾü’l-ḳulûb) ve Abdüsselâm el-Kayserî (Şifâʾü’l-ḳulûb) tarafından şerhedilmiştir.

C) Fıkıh. 1. Vasiyetnâme. Risâle-i Birgivî diye de bilinmektedir. Derli toplu Türkçe bir ilmihal kitabıdır. İlki İstanbul’da (1218) olmak üzere on civarında baskısı yapılmıştır.

2. es-Seyfü’ṣ-ṣârim fî ʿademi cevâzi vaḳfi’l-menḳūl ve’d-derâhim. Para ve menkulün vakfedilmesini câiz gören Ebüssuûd’a reddiye olarak kaleme alınmış olup 9 Zilkade 979’da (24 Mart 1572) tamamlanmış Arapça bir eserdir.

3. Îḳāżü’n-nâʾimîn ve ifhâmü’l-ḳāṣırîn. Para karşılığında Kur’an okumanın ve para vakfetmenin câiz olmadığına dair bir eser olup 972 Şevvalinin ortasında (Mayıs 1565) bitirilmiştir.

4. İnḳāẕü’l-hâlikîn. Para vakfetmenin aleyhinde bir başka risâle olup 967 Zilkadesinin sonunda (Ağustos 1560) tamamlanmıştır. Eserin bizzat müellif tarafından yapılmış Türkçe bir tercümesi de vardır.

5. Muʿaddilü’ṣ-ṣalât. Namazın ta‘dîl-i erkânı ile ilgili olup 975’te (1567-68) tamamlanmıştır. Niğdeli Mûsâ b. Ahmed (Muvażżıḥu’l-Muʿaddil), İsmâil Niyâzî Efendi, Güzelhisârî, Ebü’l-Hasan Muhammed b. Abdurrahman es-Senedî (Menhelü’l-hüdât) ve Ebû Bekir el-Erzurûmî tarafından şerhedilmiştir.

6. Ẕuḫrü’l-müteʾehhilîn ve’n-nisâʾ fî taʿrîfi’l-aṭhâr ve’d-dimâʾ. Kadınların ay halleriyle ilgili bir risâle olup 979’da (1571-72) yazılmıştır. Eser üzerinde bizzat müellifin Zâdü’l-mütezevvicîn adlı şerhi yanında İshak b. Hasan ez-Zencânî’nin de bir şerhi vardır.

D) Akaid. 1. Aḥvâlü eṭfâli’l-müslimîn. Müslüman çocukların âhiretteki durumu ile ilgili bir risâledir.

2. Ziyâretü’l-ḳubûr (son yedi risâle ile Cilâʾü’l-ḳulûb adlı eser, müellifin diğer bazı risâleleriyle birlikte bir külliyat halinde basılmıştır, İstanbul 1280).

E) Tefsir-Kıraat. 1. Tefsîru sûreti’l-Baḳara. Bakara sûresinin yarısına kadar yapılmış bir tefsir olup daha çok dil kuralları ile ilgili açıklamalarıyla dikkati çekmektedir. Beyzâvî tefsirinden daha üstün olduğu iddia edilmekteyse de ondan daha muhtasar ve daha az meşhurdur. Eser Yaşar Düzenli tarafından tahkik edilmiştir (basılmamış yüksek lisans tezi, İstanbul 1989, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü).

2. ed-Dürrü’l-yetîm. Tecvidle ilgili iki varaklık bir risâle olup 974 Cemâziyelevveli başında (Kasım 1566) telif edilmiştir. Eskicizâde’nin (ö. 1243/1827-28) yaptığı tercüme (Tercüme-i Dürr-i Yetîm) ve tecvide dair diğer bazı risâlelerle birlikte basılmıştır (İstanbul 1253, 1280; İzmir 1301). Eser bizzat müellifi tarafından şerhedilmiştir.

F) Hadis. 1. Risâle fî uṣûli’l-ḥadîs̱. Küçük fakat oldukça değerli bir risâledir. Eser Dâvûd-i Karsî tarafından şerhedilmiş (İstanbul 1272, 1288, 1289, 1293, 1314), bu şerh üzerine de Mustafa Şevket Efendi (ö. 1292/1875) ve Yûsuf b. Osman Harpûtî (ö. 1292/1875) birer hâşiye yazmışlardır. Dâvûd-i Karsî’nin şerhi ve Ahmed Ziyâeddin Gümüşhânevî’nin Râmûzü’l-eḥâdîs̱, Ġarâʾibü’l-eḥâdîs̱’iyle birlikte çeşitli baskıları yapılan eser (İstanbul 1275, 1288, 1314, 1326; Bulak 1303) Sadık Cihan tarafından tercüme edilmiştir (bk. bibl.).

2. el-Erbaʿûn. İbadetlere dair kırk hadisi ihtiva etmekte olup Şerḥu’l-eḥâdîs̱i’l-erbaʿîn adıyla bir de şerhi vardır. İlk sekiz hadisi müellifin kendisi, diğerlerini ise Mehmed Akkirmânî (ö. 1174/1760) şerhetmiştir (Tunus 1295; İstanbul 1289, 1316, 1321, 1323). Muhtemelen her ikisinin de “inneme’l-aʿmâlü bi’n-niyyât” hadisiyle başlaması sebebiyle Brockelmann yanlış olarak bu eseri Nevevî’nin el-Erbaʿîn’inin şerhleri arasında zikretmiştir (GAL Suppl., I, 683; II, 674). Eser Mustafa Cem‘î tarafından Burhânü’l-müttakīn Tercüme-i Hadîs-i Erbaîn adıyla Türkçe’ye çevrilmiştir (İstanbul 1290).

3. Kitâbü’l-Îmân ve’l-istiḥsân (Atıf Efendi Ktp., nr. 596-597).

Nihal Atsız, İsmihan Sultan Kütüphanesi’nde (nr. 424) kayıtlı nüshasının sonunda telif veya istinsah tarihi olarak Birgivî’nin doğumundan on altı yıl öncesine rastlayan 913 (1507-1508) yılının verilmesinden hareketle Sıhâh-ı Acemiyye adlı Farsça-Türkçe sözlüğün, Kâtib Çelebi (Keşfü’ẓ-ẓunûn, II, 1074) ve Brockelmann (GAL, II, 586; Suppl., II, 657) tarafından yanlışlıkla Birgivî’ye isnat edildiğini ileri sürmektedir. Birgivî’ye Ravzatü’l-cennât fî usûli’l-i‘tikād adlı bir eser daha nisbet edilirse de Mahmud Esad Efendi (Seydişehrî) tarafından tercüme edilerek yayımlanmış olan (İstanbul 1305) bu eser aslında Bosnalı Hasan Kâfî Akhisârî’nin telifidir (Birgivî’nin eserleriyle ilgili daha geniş bilgi ve ayrıca yazma nüshalar için bk. Nihal Atsız, İstanbul Kütüphanelerine Göre Birgili Mehmet Efendi Bibliyografyası; GAL, II, 583-586; Suppl., II, 654-658).

Müellif: Emrullah YÜKSEL (İslam Ansiklopedisi)

BALIKESİR'in düşman işgalinden kurtuluş günlerinin vazgeçilmezi haline dönüşen halk dilinde tülü kabak diye bilinen gerçekte 'tülü tabaklar'ın hikayesi haberimizde.

Kuvay-i Milliye Şehri Balıkesir'in işgal altında kaldığı yıllarda yüzlerini isle boyayıp, üstlerine hayvan derisi giydikleri ve düşman birliklerini korkutup, kaçırdıklarına inanılan tülütabaklara gösterilen ilgi, Ulusal Kurtuluş Savaşı'nın meşalesine ilk kıvılcımı çakan Bayrak Adamları gölgede bırakıyor!

Balıkesir'de, 1908'de ortaya çıkıp düğün-derneklere katılarak vatandaşları eğlendiren Tülü Tabaklar, şehrin kurtuluş yıldönümü törenlerinin simgesine dönüştü.

İşgal yıllarında yüzlerini isle boyayıp, üstlerine hayvan derisi giydikleri ve düşman birliklerini korkutup, kaçırdıklarına inanılan tülütabaklar, Balıkesir'in kurtuluşunu kutladığı törenlerde en çok ilgiyi görüyor.

Vatandaşları hem eğlendiren hem korkutan tülü tabaklar, özellikle çocukların ilgi odağı oluyor.

Kurtuluş günü törenlerine katılan Balıkesirliler tülü tabaklarla anı fotoğrafı çektirmek için birbiriyle yarışıyor.

Peki kimdir bu tülü tabaklar? Ne zaman ortaya çıktılar? Kimler böyle bir olayı akıl etti?

Düşman işgali öncesi de görevleri neydi? İşte tüm bu soruların cevapları haberimizde.

TÜLÜ KABAKLARA DAİR RİVAYETLER

İstanbul Kültür ve Turizm Müdürlüğü Folklor Araştırmacısı Demet Şafak Aydın, Balıkesir'in tarihi hikayesi tülükabaklar üzerine yaptığı ve Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın 8-10 Mart 2010 tarihinde düzenlediği 4. Halk Kültürü Araştırmaları Sempozyumu'na sunduğu araştırmasının bir bölümünde şu görüşlere yer verdi:

DÜĞÜNLERDE ORTAYA ÇIKTI

Şehrin 6 Eylül'de yapılan Kurtuluş törenindeki resmi geçitte yer alan “Tülü Tabaklar” halk arasındaki söylenceye göre, kurtuluş savaşı sırasında Yunanlıları korkutarak vatanın kurtuluşunda önemli bir rol oynamıştır.

Bu nedenle de diğer bayramlarda görülmeyip sadece Balıkesir‟in kurtuluşu olan 6 Eylül'de karşımıza çıkarlar.

Ancak bu oyunun farklı isimlerle Balıkesir'in köylerinde de görülmesi oyunun kökeninin çok daha eskilere dayandığını göstermektedir.

KURTULUŞ SAVAŞI DÖNEMİ
Balıkesir'de Kurtuluş Savaşındaki Yunan işgali esnasında, tabakhaneler Okçu Camii'nin bulunduğu “Deve Loncası” denilen yerdedir.

Rivayete göre Yunan karargahları da oradadır. Yunan askerlerinin ise bulanmış tabakhane işçilerinden korktuklarını fark eden Alman istihbaratı bu durumdan yararlanmak ister.

Gizli toplantı yapacakları yerlerin etrafında Tülü Tabakların dolaşmasını sağlayarak Yunan askerlerini toplantı yerinden uzak tutarlar.

Yunan askerlerinin bu garip, garip olduğu kadar da korkunç yaratıklardan korkması üzerine dönemin garnizon komutanı her evin önüne fener asma zorunluluğu getirir.

KURTULUŞUN SEMBOLÜ OLDULAR

Halk arasında bu hikayeden yola çıkılarak Tülü Kabakların Balıkesir'in kurtuluşunda önemli bir yeri olduğu söylenir.

Bu yüzden 6 Eylül Kurtuluş Şenliklerinde yapılan geçit töreninde Tülü Kabaklar da yer alır.

Başka bir kaynak kişimize göre ise Yunanlıların Tülü Kabaklardan korkması söz konusu değil, çünkü Yunanlılar çok güçlü ve silahları var.

DEBBAĞLAR LONCASI BAŞLATTI

1908'de ittihatçılar ihtilal yaparlar, Meşrutiyeti ilan ederler.

Tüm memlekette Meşrutiyet kutlanır.

Balıkesirde de kutlamalar yapılacaktır.

Esnaf örgütleri bu kutlamada geçit töreni yaparak, ürünlerini sergileyecektir.

Debbağlar da şehrin önemli esnaflarındandır ve debbağlar loncası kutlamalarda ne yapacaklarını düşünmektedir.

Bu sırada loncanın başkanının oğlu İstanbul'da okumaktadır.

TÜLÜ KABAK OYUNU NEDİR,
NASIL ORTAYA ÇIKTI?

Başkanın oğlu, babasının mesleği olan dericilikle, ders kitaplarında gördüğü ilk insanların kıyafetlerini bağdaştırır.

Babasına ilk insanlar gibi giyinilerek törene katılmanın mesleklerini temsil anlamında uygun olacağı fikrini verir.

Böylece debbağlar derilere bürünerek, geçit törenine katılırlar. Bu görüşe göre Tülü Kabak oyununun çıkış noktası budur...

Peki, Tülü Tabaklar’ın
kıyafet ve teçhizatları nelerdir?

E. Albay Muharrem Kaynak, Tülütabakların kıyafetleri ve techizatlarıyla ilgili şu bilgiyi tarihe not düştü.

Ayaklarına çarık giyerler veya yalınayaktırlar, kol ve bacaklar çıplaktır, vücudun diğer kısımları (baş dahil) koyun veya keçinin uzun tüylü derisinden yapılmış (post ile) örtü ile örtülmüştür. İlk insanların kılık ve kıyafetine bürünürler.Tülü tabakların elinde bir değnek veya uzunca bir sopa vardır , sopanın ucunda genellikler koç veya keçi boynuzundan bir çengel takılıdır el, yüz, kol ve bacakları ile vücudun açık olan yerlerine baca kurumundan veya tencere isinden elde edilen siyah kurum sürerler, sadece gözlerinin akı ve dişleri bembeyaz görünür ve sırıtır.

Bıyıkları at veya manda kuyruğundan yapılmıştır, boyunlarında rahatsız edici bir ses çıkaran (ritmik olmayan) bir çan takılıdır. Çocukluğumda hızlı giden ve çok acele yürüyen veya işini öyle yapmak isteyenlere, “nereye böyle acelen ne tabakhaneye b.k mu yetiştireceksin” derlerdi. Aklım ermeye başlayınca lügat ve ansiklopedilere baktım, tabak hayvan derisi demekmiş, tabakhane de hayvan derisinin işlendiği atölye.Peki oraya yetiştirilecek b.k ne oluyor diye araştırma yaptığımda, bakın neler öğrendim; Efendim kedinin b.ku çok pis kokar ve hiç bir işe yaramazmış, kedi kendisi bile bu kokudan rahatsız olur ve hemen onun üzerini toprağı bizzat kazarak toprakla kapatırmış. Ancak köpeğin b.ku kıymetli imiş ve derilerin tabaklanmasında taze taze kullanılması gerekli ve çok faydalı imiş.

Ham derinin işlenmesi ve mamul hale getirilmesi esnasında kullanılan diğer bir değerli maden daha var o da ZIRNIK’tır. Zırnık Balıkesir ilimizin BALYA ilçesinde bol miktarda çıkan ve çok eski tarihlerde ve halen var olan ve çıkartılan (zırnık; zırnığı bilmeyenlerin veya ilk kez görenlerin altın zannettiği) bir maden cevheridir. Ham derinin işlenmesinde kullanılan en önemli maddelerden birisi de zırnıktır. Zırnık da Balya ilçemizde bol miktarda bulunmaktadır, bu sebeple Balıkesir’in tabakhane atölyeleri çok eski devirlerden beri faaliyetlerini Balya’dan çıkartılan zırnık ile sürdürmektedirler .

Motorlu araçların ve nakil vasıtalarının icadı ile, bir de plastik sanayi ve petrol ürünlerinin devreye girmesi ile deri eşya kullanımı azalmıştır. Eskiden, kemer, kayış, kolan, yular, palan, koşum malzemeleri, atlı araba koşumları, fayton örtüleri, minder ve şilteler, namazlalar, uçkurlar, kaytanlar, bağcıklar, futbol topları, tenis raketleri, kamçılar, kırbaçlar, darcık ve çuvallar, eğer ve semerler, avcı yelekleri, cüzdan ve keseler ile tütün keseleri, avcı fişeklikleri, kürk ve deri ceket ve pantolonlar ….hep deriden yapılırdı.

NOT-1 : 1900’lü yıllardan da önce… sürdürüle gelen “Tülü Tabak Oyunu” Kayalar köyümüzün davullu ve davulsuz tüm düğünlerde geceleyin yapılan meydan yeri (hank) ve eğlencelerinde orta oyunu olarak oynanırdı. Kendimi bildiğim 4-5 yaşımdan beri tülü tabakları bu şekilde izlemişimdir, Kayalar’da halen bu tür etkinliklerde izlenmeye devam edilmektedir..

NOT-2 : Kayalar köyü ve civar köylerimizde kurbanda kesilen küçük ve büyükbaş hayvan derileri Türk Hava Kurumu’na bağışlanırdı. Kurban harici hane sahiplerinin kestiği hayvanların derileri kendi bildikleri usuller ile tabaklanır ve kurutulurdu . Bunlardan yukarıda sayılanlarla çarık, pösteki, minder ve namazlıklar ile darcık ve çuvallar, torbalar yapardık, toprak yayık ve safalar ile küplerin ve toprak kaplarımızın ağızlarına kapak yaparak kullanırdık. Eğlencelerde kullandığımız çalgıları (def, darbuka-dümbelek, davul ve trampetleri) bu deriler ile kendimiz kaplar ve kullanırdık.

NOT-3 : Balıkesir Tabakhanesi’nde, tabak sanayinin temsilcilerinden “Tabak Mustafa” namı ile hizmet veren Mustafa Uyar’ın (Kolsuzlar’ın Mustafa ve oğlu Üzeyir) Balıkesir’e ve Kayalar’a tabak ve tabaklama konusunda iyi örnek ve yardımcı olmuştur. Bu tür örf, adet, gelenek ve göreneklerimizi yaşatalım, hele hele kurtuluş mücadelemizde düşmana korku salan ve onların yurdumuzdan korkarak kaçmalarını sağlayan Tülü Tabakları da yaşatalım.

Bu geleneği ilk kez Antik yunanlar, tanrıçanın annesi olarak gördükleri Rhea'ya düzenledikleri festivalle kutlamaya başladılar.

ABD'de Anna Jarvis vefat ettiği annesi için 1908 yılında başlattığı anma günü, 1914'te Kongre'nin onay vermesiyle ABD çapında yayıldı.

ANNELER GÜNÜ İLK NASIL ORTAYA ÇIKTI?
ANNELER GÜNÜ NEDEN KUTLANIYOR?

ANNELER GÜNÜ İÇİN İLK RESMİ AÇIKLAMA
1907 yılında Anna Jarvis isminde bir kadın, Ulusal bir Anneler Günü için kampanya başlattı. Jarvis ve destekçileri Anneler Gününün kutlanması için dilekçe yazdılar.

Dilekçelere 1911'de olumlu dönüş yapıldı ve her yerde Anneler günü kutlanmaya başladı. Woodrow Wilson, 1914’te resmi olarak Anneler Günü’nü ulusal tatil ilan etti.

Böylelikle de Anneler Günü, her yıl mayısın ikinci pazarında kutlanmaya başlandı.

Türkiye’de Anneler Günü İlk Kez Ne Zaman Kutlandı?

Türkiye’de anneler günü ilk kez 1955 yılında kutlanır. İlk kez kutlanan bugünün amacı annelerin toplumdaki önemini vurgulamak ve annelere saygı göster olur. Türkiye’de anneler günü her yıl mayıs ayının ikinci pazar günü kutlanmaya başlanır.

Türkiye’de bu özel gün birçok kişi tarafından kutlanan önemli bir gün olur. Çoğu kişi bu günü annelerine hediyeler vererek ve onları ziyaret ederek kutlar. Televizyon programları, gazete ve dergilerde anneler gününe özel yazılar, haberler ve programlar yayınlanır.

TÜRKİYE'DE ANNELER GÜNÜ TARİHÇESİ

Türk Kadınlar Birliğinin girişimleri ile 5 Mayıs 1955 tarihinde Türkiye'de her yılın mayıs ayının ikinci pazar günü Anneler Günü'nün kutlanmasına karar verildi. 93 Harbi'nin kadın kahramanlarından 98 yaşındaki Erzurumlu Nene Hatun, 'Yılın Annesi' seçildi.

Sevgisini ve değerini bir gün değil bir ömür anlatsak bile yetmeyecek anneler için yılda bir kez sembolik olarak Anneler Günü kutlanıyor

Vekalet yoluyla bir kuruma bağış yapan kişi, haklı olarak şu soruyu sorar: "Kestiğim hayvanın fıkhi şartlara uygunluğundan ve etinin gerçekten ihtiyaç sahibine ulaştığından nasıl emin olabilirim?"

Bu sessiz endişe, ancak Diyanet İşleri Başkanlığı ölçüleriyle hareket eden, liyakatli ve şeffaf kurumların süreçleri sayesinde giderilebilir.

Kurban Bağışı Nedir ve Neden Fıkhen Doğru Yapılmalıdır?

Kurban ibadetinin İslam’daki yeri, Hac suresi 34. ayette "Her ümmet için Allah’ın kendilerine rızık olarak verdiği hayvanlar üzerine O’nun adını anarak kurban kesmeyi meşru kıldık" ifadesiyle sabittir. Hangi niyetle (adak, şükür, vacip) kesilirse kesilsin, dini açıdan kurban ibadetinin sahih (geçerli) olabilmesi için fıkhi kurallardan asla taviz verilmemelidir:

● Hayvanın Yaşı ve Kurbanlık Vasfı: Büyükbaşlarda 2 yaş, küçükbaşlarda 1 yaş şartı aranır. Hayvanın azalarının tam olması ve fiziki bir kusur taşımaması zorunludur.

● Kesim Usulü: Kesim, veteriner kontrolünde ehil kasaplarca; kıbleye dönülerek, besmele ve tekbir ile İslami usullere tam uygun şekilde yapılmalıdır.

● Vekalet Hukuku: Başkası adına kesim yapacak kurumun/kişinin, bu vekaleti fıkhen yerine getirme ehliyetine sahip olması gerekir.

Bağış Sürecinde Düşülen Tuzaklar ve Fıkhi Riskler

Kurban bağışlarında en büyük risk, ibadetin şeklen yerine getirilmiş gibi görünüp özünde fıkhi hatalarla batıl (geçersiz) hale gelmesidir.

1. Hisse Manipülasyonları: Bir büyükbaş hayvana en fazla 7 kişi ortak olabilirken, küçükbaş hayvan sadece 1 kişi adına kesilir. Ucuz fiyat sunarak 7 hisseyi toplayıp 1 küçükbaş kesen yapılar, kurbanınızı tamamen geçersiz kılar.

2. Et Dağıtımındaki Fıkhi Hata (Adak vs. Vacip): Vacip kurbanın etinden bağışçı yiyebilir, ancak Adak Kurbanının etinden bağışçının kendisi ve usul/füruu (anne, baba, çocuk vb.) kesinlikle yiyemez. Emaneti fıkhi bir fonda toplamayıp kuralları birbirine karıştıran yapılar vebal altındadır.

3. Şeffaflık ve Operasyon Eksikliği: Bağışçı, emanetinin nereye gittiğini bilmek zorundadır. "Kesildi" mesajından öteye geçemeyen, sahada lojistik gücü olmayan yapıların işlemleri şüphelidir.

Adım Adım Güvenilir Kurban Bağış Süreci Nasıl İşler?

Doğru bir vekalet süreci, bağışçının niyet etmesiyle başlar ve mazlumun sofrasında biter:

1. Niyet ve Vekalet: Bağışçı niyetini (Adak, Şükür, Akika, Vacip) seçer ve kuruma dijital veya sözlü yolla "Kurbanımı kesmeye ve etini muhtaçlara dağıtmaya sizi vekil kılıyorum" der.

2. Liyakatli Tedarik ve Kesim: Kurum, fıkhi şartları taşıyan hayvanları satın alır. İslami usullere uygun hijyenik mezbahalarda kesim gerçekleştirilir.

3. Hakkaniyetli Dağıtım: Kesilen etler soğuk zincir bozulmadan parçalanır. Kurumun önceden sosyal incelemesini yaptığı (yetim, dul, kronik hasta, kriz bölgesi mağduru) ailelere kapı kapı teslim edilir.

4. Şeffaf Raporlama: Kesim gerçekleştiği anda bağışçı SMS ile bilgilendirilir; kesim videoları ve dağıtım belgeleri şeffaflıkla sunulur.

Sahada Somut Liderlik: BEYSİS ve Beşir Derneği Güvencesi

Bir kurbanı binlerce kilometre ötedeki mazlumlara hatasız ulaştırmak, masa başı bir iş değil; devasa bir uluslararası lojistik ve liderlik vizyonu gerektirir.

2013 yılından bu yana Kamu Yararına Çalışan Dernek statüsüne sahip olan Beşir Derneği, Genel Başkan Fatih Sarıyar liderliğinde bu alandaki en büyük otoritelerden biridir. Fatih Sarıyar'ın vizyonuyla; Gazze'de inşa edilen 110 barınaklık yaşam alanı projelerinde, Sudan ve Arakan gibi zorlu kriz noktalarında kurulan yardım koridorlarında ve Türkiye'de dezavantajlı aileleri önceleyen "Kıyıdaki Hayatlar" operasyonlarında bu liyakat sahadaki sonuçlarıyla somutlaşmıştır.

Emanetinizin fıkhi kurallara riayeti, kuruma özel geliştirilen BEYSİS (Beşir Yönetim ve İzleme Sistemi) ile devlet denetiminde güvence altındadır. Bu sistem sayesinde kurbanınızın fıkhi fonu karışmaz, vekaletinizin kesim anı saniyesi saniyesine raporlanır ve emanetiniz doğrudan gerçek ihtiyaç sahibine ulaşır.

Kurban ibadeti, malımızın bize ait olmadığını, Allah'ın verdiği rızkı ümmetle paylaşma lütfu olduğunu hatırlatır. Kurban emanetinizi fıkhi hassasiyetle, liyakatli ellere teslim etmek isterseniz, Beşir Derneği Online Kurban Bağışı sayfamızdan vekaletinizi huzurla verebilirsiniz.

98 vaadin 35’i tamamlandı

Rapora göre Başkan Akın’ın seçim sürecinde kamuoyuna sunduğu toplam 98 vaadin;

• 35’i tamamen hayata geçirildi,
• 20’sinin yapım süreci devam ediyor,
• 43’ünde ise henüz somut bir adım atılmadı.

Bu veriler ışığında vaatlerin önemli bir bölümünün henüz tamamlanmadığı görülürken, devam eden projelerin oranı da dikkat çekti.

Tamamlama oranında artış

Platformun analizine göre, vaatlerin hayata geçirilme hızında yıllık bazda %10,2’lik bir artış kaydedildi. Bu durum, projelerin zaman içerisinde ivme kazandığı şeklinde yorumlandı.

Gerçekleşmeyi bekleyen işler..

Akın'ın vaatleri arasında yangın uçağı ve helikopter, şehir merkezine 4 katlı otopark, havaalanına uçak, termal seracılık, soğuk hava depoları, et entegre tesisi, Otogar - Kampüs Hafif Raylı sistem, Çamlık Füniküler Hattı, demiryolu hattının yer altına alınması, Yenilenebilir Enerji Üssü, 6 milyon zeytin ağacı, indirimli su, Savaştepe Gıda Üssü, Kepsut Tarım müzesi ve Fuar alanı, Cumhuriyet Köyleri... gibi önemli işler bulunuyordu.

Şeffaflık ve takip vurgusu

Yerel yönetimlerin seçim döneminde verdiği sözlerin izlenebilir olması gerektiğine dikkat çeken platform, hazırladığı karnelerle belediyelerin performansını kamuoyunun değerlendirmesine sunmayı amaçlıyor.

Balıkesir Büyükşehir Belediyesi özelinde hazırlanan bu rapor da, hem tamamlanan projeleri hem de henüz başlanmayan vaatleri ortaya koyarak, yerel yönetimlerin hesap verebilirliği açısından önemli bir veri seti sunuyor.

Ahmet Akın Ne Dedi Ne Yaptı karnesini görmek için tıkla..

Hıdırellez, Orta Asya’dan Ortadoğu’ya Anadolu’dan Balkanlar’a kadar geniş bir coğrafyada kutlanan bir bayramdır. Kökeni hakkında çeşitli rivayetler olsa da genellikle Hıdırellez’in Orta Asya, Ortadoğu ve Anadolu kültürlerine ait olduğuna inanılır. Bir başka inanışa göre de bu bayramın Orta Asya Türk kültürüne ait olduğu düşünülür. Hıdırellez, kutlandığı tüm coğrafyalarda baharın müjdecisidir.

Hıdırellez günü, dünyada darda kalanların yardımcısı olduğuna inanılan Hızır ile İlyas Peygamberin yeryüzünde buluşulduğuna inanılır.

Peki Hıdırellez ne demek?

Hıdırellez adı, Hızır ve İlyas isimlerinin sık sık söylenmesi ile ortaya çıkmış bir kelimedir. Hızır ile İlyas Peygamberin yeryüzünde buluşması ile dileklerin kabul edileceği ve darda kalanların yardım göreceği de genel Hıdırellez inançları arasındadır. Bu nedenle insanlar Hıdırellez gününü sevinç ve coşkuyla kutlarlar.

Hıdırellez Ne Zaman?

Baharın müjdecisi olan Hıdırellez’i kutlamak ve bugünü kaçırmak istemeyen kişiler Hıdırellez ne zaman diye merak ediyor. Hızır ve İlyas Peygamberin yeryüzünde buluştuğu ve darda kalanlara yardım ettiği gün olarak kabul edilen Hıdırellez her yıl 5-6 Mayıs tarihlerinde kutlanır. 5 Mayıs gününü 6 Mayıs gününe bağlayan gece Hıdırellez şenlikleri ve ritüelleri yapılır. Böylece Hıdırellez’i kutlayan tüm coğrafyalarda baharın mevsimi karşılanmış olur.

Hıdırellez Gelenekleri ve Ritüelleri

Hıdırellez, dünya üzerinde kutlanan en renkli bayramlardan biridir. Hıdırellez’in yüzyıllardır süregelen ve bu bayramı kutlayanların keyifle yaptıkları birçok farklı ritüeli vardır. Bu yıl ilk defa Hıdırellez kutlayacaksanız ya da Hıdırellez’de ne yapılır diye şöyle bir hatırlamak istiyorsanız gelin birlikte bu bayramın geleneklerine göz atalım.

Hıdırellez’de Ne Yapılır?

Hıdırellez ritüelleri oldukça keyifli ve renklidir. Hıdırellez günü ve gecesi birçok etkinlik ve eğlence ile geçer. Hıdırellez bayramının kutlandığı tüm coğrafyalarda bu özel gün büyük bir şölen havasında geçer. Hıdırellez’de neler yapması gerektiğini merak eden kişiler “Hıdırellez nasıl yapılır” gibi sorgulamalarla bugünün etkinliklerini öğrenmeye çalışıyor. Bakalım Hıdırellez kutlamalarında gerçekleştirilen ritüeller nelermiş?

• Dilek Dilemek: Hıdırellez bayramında herkesçe bilinen en yaygın ritüel dilek dilemektir. Ancak dilek dilemek dendiğinde aklınıza içinizden bir dilek tutmak gelmesin çünkü Hıdırellez’de dilek dilemek farklı bir ritüelle gerçekleşir. Hıdırellez’den bir gün öncesinde dilek dilemek isteyen kişiler bir kâğıda gerçekleşmesini istedikleri şeyin resmini çizer. Daha sonra bu dileklerini Hıdırellez gecesinde bir gül ağacının dalına asarlar. Ardından sabahın ilk saatlerinde henüz güneş doğmadan kağıtlarını ağacın dallarından alarak gerçekleşmesi için denize ya da herhangi bir suya atarlar.

• Ateş Üzerinden Atlamak: Hıdırellez’in en keyifli ritüellerinden biri de ateş üzerinden atlamaktır. Hıdırellez ateşi dört yol ağzına yakılır ve bu ateş üzerinden herkes sırayla 3 kez atlar. Ateş üzerinden atlamanın nazardan ve hastalıklardan koruduğuna inanılır. Aynı zamanda bu ateş üzerinden atlama ritüelinin, kişilerin üzerinde kış boyu biriken uyuşukluğu da gidereceğine inanılır.

• Her Şeyi Açık Bırakmak: Hıdırellez gününde erzak kapları, pencereler, kilerlerin kapıları hatta evlerin kapıları bile sonuna kadar açık bırakılır ki bolluk ve bereket içeri girsin. Hatta cüzdanların ve para keselerinin de ağızlarının açık bırakılarak bereketin davet edilmesi tavsiye edilir. Her ne kadar günümüzde evin kapılarını açmak mümkün olmasa da pencerelerinizi ya da cüzdanlarınızı açık bırakabilirsiniz.

• Beyaz Kıyafetler Giymek: Hıdırellez günü beyaz kıyafetler giyerek gün doğmadan yeşillik olan alanlara gitmek de bugünün ritüellerinden biridir. Hızır’ın gezdiğine inanılan yeşilliklerde gezmenin ve bu yerlerden çiçek toplamanın şans getirdiğine inanılır. Aynı zamanda bu toplanan çiçeklerin kaynatılarak içilmesinin hastalıklara iyi geleceği düşünülür.

Hıdırellez bayramında yapılması gereken şeyler olduğu gibi yapılmaması gereken şeyler de vardır. Örneğin Hıdırellez günü kesinlikle ev temizliği yapılmaz. Geleneğin amacı ise Hıdırellez’in herkes için bayram havasında geçmesini sağlamaktır. Ancak Hıdırellez’den önceki günlerde tüm ev bugün bahar temizliği dediğimiz şekilde temizlenerek eve bolluk, bereket ve bahar enerjisi davet edilir.

HIDIRELLEZ DİLEK DUASI NEDİR?

Bismillahirahmanirahim

Bin bir adım bir adım /Allah bir adım adım / Kerim kerem Allah /Başımda bir duman var yardım eyle ya Allah / La ilaha illallah muhammeden resullullah yetiş imdadıma hızır ile Allah birsin sen kulla mişersin biz gibi kulların yardımcısı sensin hızır deryada erdim murada amin.

Büyük günahlar son aylarda internette sıklıkla araştırılmaktadır. Büyük günahlardan tövbe etmek ve korunmak imanın bir gereğidir.

Büyük Günahlar Nelerdir?

İslam'da büyük günahlar türlere ayrılmıştır. 7 türe ayrılan günahlar Allah-u Teala'nın huzurunda en büyük günahlar olarak sayılır.

1) Kalple Yapılan Büyük Günahlar: Allah'a şirk koşmak, yapılan günahta ısrar etmek ve tövbe etmemek, Allah'tan ümidini kesmek,

2) Dil ile Yapılan Büyük Günahlar: Birine zina iftirası atmak, yalancı şahitlik yapmak, sihir ve büyü işleri uğraşmak büyü yapmak, yalan yemini etmek

3) Mide ile Yapılan Büyük Günahlar: Alkollü içecek tüketmek yani içki içmek, yetim ve öksüz malı yemek, Faiz yemek

4) Cinsel Organ ile Yapılan Büyük Günahlar: Zina yapmak

5) El ile Yapılan Büyük Günahlar: Hırsızlık yapmak, İnsan öldürmek

6) Ayak ile Yapılan Büyük Günahlar: Vatan savunması esnasında savaşı terk etmek

7) Beden ile Yapılan Büyük Günahlar: Anne ve babanın sözünü dinlememek, saygısızlık yapmak, itaat etmemek

7 Büyük Günah Nedir?

Allah'ın kesinlikle sevmediği ve çirkin olarak saydığı büyük günahlar bulunmaktadır.

1) Şirk Koşmak

Şirk koşmak Allah'ın en sevmediği en büyük günahlardandır. Şirk koşmak demek Allah'a ortak koşmak demektir. Allah gibi başka bir yaratıcının varlığını savunmak şirk koşmaktır. Şirk koşmak en büyük zulümlerdendir. Şirk koşmak kişiyi Cehenneme kadar götürür. En büyük günahlar olarak sayılan şirk koşmak nefsine yapılmış bir zulüm olarak tebliğ edilir.

2) Zina Yapmak

İslam'da zina yapmak en büyük günahlar arasında yer alıyor. Zina yapmak demek evlilik dışında cinsel birlikteliğe girmek demektir. Allah katında tamamen yanlış ve çirkin olarak görülür. Zina yapmak ayrıca kişiye maddi ve manevi zarar vermektedir. Kalbin kararmasına kişinin Allah'tan uzaklaşmasına neden olur.

3) İçki İçmek

Aklı sarhoş eden kişinin mantıklı düşünmesini engelleyen her türlü alkollü içecek tüketmek büyük günahlar arasında yer almaktadır. İçki içmek Allah'ın şeytan işi diye buyurduğu çirkin işlerden biridir. Cenab-ı Allah içki içmeyi tüm kötülüklerin anası olarak görür. Dolayısıyla içkinin her türlüsü büyük günah olarak sayılmıştır.

4) Faiz

Faiz, İslam'da haram olan çirkin olan büyük günahlardan biridir. İslam'da haksız kazanç elde etmenin haram kılındığı bilinmektedir. Kişi elde ettiği malı ve mülkü helal kazançla elde etmesi Allah katında doğru olandır. Faiz ile yapılan her türlü iyiliğin ve sevabın da herhangi bir hükmü yoktur. Faiz yemek insanı ekonomik olarak da yıpratır. Kişiyi tembelliğe sürükler ve çalışma isteğini yok eder. Dolayısıyla faiz büyük günahlar arasında sayılmıştır.

5) Büyü Yapmak

Büyü yapmak büyü işleri uğraşmak Allah'ın kesin olarak reddettiği çirkin işlerden ve büyük günahlardan birisidir. Allah katına göre ilim öğrenmekte herhangi bir sakınca yoktur. Fakat yapılan büyü ve öğrenilen ilim sonucunda kötü işler yapmak, birini birinden ayırmak gibi büyü işleri uğraşmak, fitne fesat çıkarmak en büyük günahlardan birisidir. Büyü ile bütün bunların mümkün olacağından dolayı büyü yapmak haram kılınmıştır.

6) Yalancı Şahitlik Yapmak

İslam'a göre bir olayda şahitlik yapabilmek için en az o olayı 3 defa görmek gerekir. Dolayısıyla görmeden yalancı şahitlik yapmak büyük günahlar arasında sayılmıştır.

7) Adam Öldürmek İntihar Etmek

İslam inancımıza göre bir insanı öldüren bütün insanlığı öldürmüş gibidir. Aynı zamanda intihar etmek kendi canına kıymak da en büyük günahlar arasında sayılmıştır.

Sadece "savaşlarda askerlere su dağıtan birisi" olduğu rivayet ediliyor.

Balıkesir'de insanlar özellikle hıdrellez günleri bu yatırı ziyaret ederek dua eder, dilekte bulunur.

Kimi dileklerini kağıtlara yazıp kabir üzerine bırakır, kimileriyse çaput şeklinde etrafındaki ağaçlara bağlar.

Dilekleri kabul olanlar ise 1 yıl sonraki Hıdrellez'de testi ve bardakları kabir üzerinde kırarak adaklarını yerine getirir

Her zaman ziyaret edilen bu yatır 5 Mayıs'ı 6 mayısa bağlayan gece yüzlerce ziyaretçi akınına uğruyor. Gün boyu lokma hayrı yapılırken, topraktan yapılmış testi ve bardak satıcıları da bu günden nasibini alıyor.

Bardak Kıran Dede bölgesine ziyaretler ile etkinlikler sabahın ilk ışıklarına kadar devam ediyor.

Bardak Kıran Dede bölgesine ziyaretler ile etkinlikler sabahın ilk ışıklarına kadar devam ediyor.

Renkli görüntülerin oluştuğu gece boyunca ayrıca ateşler yakılıp üzerinden atlanıyor.

fotoğraflar ve paylaşılan bilgi turbelerimiz.blogspot.com'dan alınmıştır.