banner307

banner319

24.10.2021, 12:22

Ekonomi-Algı yönetimi ve seçimler

Türkiye’de 2023 Milletvekili Genel Seçimleri ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri yaklaştıkça siyasette kaos görüntüsü ve algısı pompalanıyor. Türkiye’nin özellikle sanayi üretimi ve ticaretinde yakaladığı ivme ne yazık ki döviz ve buna bağlı fiyat istikrarı konusunda oluşan belirsizlik nedeniyle ciddi bir döneme girdi.

Sanayi üretimimizde ham madde tedariki maalesef ithal ikamesi üzerine kurulu. Buna karşı sanayinin ihtiyacı olan ham madde üretim kolumuz neredeyse hiç yok. Çünkü bu ülkede halen ham maddenin kaynağı olan madenler ve petrol ürünleri ara mamul üretim altyapısı konusunda büyük eksiğimiz var. Bundan bir yıl önce bir OSB’de yaptığım çalışmada 107 işletmenin %80’inin ham madde ihtiyacını ithal ettiğinin bulgusuna ulaşmıştım. Bu oran sanayi üretiminde Türkiye’nin ithalata bağımlılık gerçeğini göstermesi açısından önemlidir. Bu nedenlerle ister istemez dövizdeki dalgalanmalar maalesef üretim sektörünün maliyetlerine günlük yansıyor.

Tüm bu açılardan Türkiye döviz dalgalanmalarında iki taraflı tehlike altında bulunur. Bir taraftan dövizin düşük kalması ihracatı ciddi derecede etkiliyor. Ki AK Parti hükümetlerinde 12-13 yıl boyunca dövizin enflasyonun çok altında sabit kalması Türkiye’nin sanayi üretiminin istenilen düzeyde gelişmesini önledi. Şimdi ise dövizin istikrarsızlaşması ham madde tedarikini sıkıntıya sokarak üretimi etkilemesi söz konusudur.

Aslında ekonomide yaşananlar Türkiye’nin orta gelir tuzağına düştüğünü gösteriyor. 2010’larda yakaladığımız göreceli ekonomik seviye maalesef 2013 Gezi Kalkışması ile birlikte orta gelir tuzağına dönüştü. Bu tuzaktan çıkış çabalarına 15 Temmuz darbe girişimi ciddi olumsuz etki etti. 15 Temmuz darbe girişiminden önce yaşanan Güneydoğu Anadolu’da Diyarbakır-Şırnak-Nusaybin üçgenindeki olayları ayrı düşünemeyiz. Anlayacağınız Türkiye orta gelir tuzağının pençesinde bulunuyor.

Dünyada olduğu gibi Türkiye’de de iktidar değişiminin nedeni hep ekonomik olmuştur. Ekonomik nedenlerle iktidara gelenler kadroları ne kadar yetkin olursa olsun ekonomiyi tam olarak yönetemezler. Ekonominin yönetiminde iktidarın rolü devlet imkânlarının paylaşım vazifesinden başka bir fonksiyonu yoktur. Problem bu paylaşımın dengesinin bozulmasından yaşanır. Oysa ekonomi yönetimi konusundaki bütün gelişmeler artı veya eksi olarak iktidarlara yansır. Bu kapsamda ekonomik dinamikleri elinde bulunduran güç odakları paylaşımdaki lehlerine dengedeki bozulma üzerinde ellerindeki faiz ve döviz kozlarını masaya sürerler. Bugün Türkiye’de yaşanan tamda budur. Bu ülkenin kodlarında devlet imkânları ve ekonomide etkin olması gerekenler bellidir. İktidarlar bu kodlara göre ya hizaya getirilir ya da değiştirilir.

2023 seçim dönemine girdiğimiz bugünlerde ekonomide yaşadığımız gelişmeler iki amaca matuftur. Ya mevcut iktidarı pazarlık masasına çekip istediklerini kabul ettirmektir. Ya da kabul edemeyecek şekle gelmişse tamamen bitirmektir. Geldiğimiz noktada AK Parti iktidarının 20 yıllık süresince en istikrasız dönemine girilmiştir. Bu dönemi yönetme kabiliyeti iktidarın devamlılığını belirleyecektir. Süleyman Demirel’in ‘Tencerenin devirmeyeceği iktidar yoktur’ sözü unutulmamalıdır.

Döviz ve fiyat istikrarı hızla denetim altına alınmalıdır. Fırsat doğduğunda algı yönetimi iktidarın aleyhine kullanacaktır. Bugün olanda budur. Hüner fırsat doğurmamaktır.

Doğru tedbir doğru hamlelere her zamankinden daha fazla ihtiyaç olduğu unutulmamalıdır.

Şu unutulmamalıdır; gelecek dönemde iktidar değişimi Türkiye’de en az 10 yıl siyasi belirsizlik demektir. Tıpkı 1990’lar gibi.

Kalın sağlıcakla…

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
SENCE BALIKESİR'in EN ÖNCELİKLİ SORUNU NEDİR?
SENCE BALIKESİR'in EN ÖNCELİKLİ SORUNU NEDİR?
Namaz Vakti 02 Aralık 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 14 24
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 14 33
2. Man City 14 32
3. Liverpool 14 31
4. West Ham 14 24
5. Arsenal 13 23
6. Wolverhampton 14 21
7. Brighton 14 19
8. Leicester City 14 19
9. Tottenham 12 19
10. M. United 13 18
11. Brentford 13 16
12. Crystal Palace 14 16
13. Aston Villa 14 16
14. Everton 14 15
15. Leeds United 14 15
16. Southampton 14 15
17. Watford 14 13
18. Burnley 13 10
19. Norwich City 14 10
20. Newcastle 14 7
Takımlar O P
1. Real Madrid 15 36
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 14 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 15 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@