banner261

banner264

banner267

banner260

banner263

banner269

Atatürk öldüğünde gazeteler hangi manşeti attı?

Atatürk'ün hayata gözlerini yumduğu gün sadece tek gazete ikinci baskı yaptı. Peki o gazete hangisiydi? İşte Atatürk'ün ölümünün ardından atılan manşetler.

BİLGİ 09.11.2019, 17:33 07.01.2020, 17:32
Atatürk öldüğünde gazeteler hangi manşeti attı?

Her yıl olduğu gibi, bu yıl da 10 Kasım’da Atatürk’ü anarken gazetelerin büyük çoğunluğu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün resimleri ve manşet ya da sürmanşetlerinde ona özlem dolu yazılar ile çıkacakken…

Bugünün 10 Kasım’ını bir kenara koyup, 10 Kasımların ilkini ve en hüzünlüsünü yaşayan ve Atatürk'ün ölümüne tanıklık eden 17 milyon Türk insanın yaşadığı acıyı ve döktüğü gözyaşını anlamak, o gün neler yaşandığını daha iyi kavramak için, her zaman merak konusu olan 11 Kasım 1938 tarihli gazetelere göz atalım.

İşte 11 Kasım 1938 tarihinde yayınlanan gazetelerin manşetleri:

Cumhuriyet: “Büyük milli matemimiz”

Ulus: “Kurtarıcını ve en büyük evladını kaybettin. Türk milleti sen sağ ol!”

Tan: “Babamızı kaybettik. Büyük şefimiz Atatürk dün sabah hayata gözlerini yumdu.”

Yeni Sabah: “Aziz Atatürk’ümüzü kaybettik.”

Kurun: “Türk milleti her zaman büyük kurtarıcısı Atatürk’ün izinde yürüyecektir.”

Bugün: “Atamızı kaybettik.”

Akşam: “Türk milleti! Kurtarıcını ve en büyük evladını kaybettin. Sen sağ ol!”

Manşetlerin yanı sıra, gazetelerin başyazı ve köşe yazılarında edebi yönü yüksek, duygu dolu yazıları okurken de hislenmemek elde değil.

Örneğin Cumhuriyet gazetesinde Yunus Nadi acısını belki de en güzel şu cümlesi ile anlatıyor: “İnsanın üstüne dağlar devrilse bilmiyoruz bu kadar sıkabilir ve ezebilir miydi?”

Akşam gazetesi yazarı Necmeddin Sadak ise bakın nasıl isyan ediyor: “Hiçbir felaket haberi bir memleketi bu kadar can evinden vurmamıştır. Hiçbir ölümde tabiat bu kadar kör, ecel bu derece insafsız olmamıştır.”

Yeni Sabah gazetesi yazarı Hüseyin Cahit Yalçın Mustafa Kemal ile ulusun bütünleşmesini şu sözleri ile dile getiriyor: “Atatürk ve millet aynı şeydi. İşte bu ahenktar anlaşmalarıdır ki tarihin en büyük mucizesi olan Türkiye Cumhuriyeti’ni yarattı.”

Kurun gazetesi yazarı Hakkı Süha Gezgin Ata’nın sonsuzluğunu bakın nasıl yazıyor: “Vatan en büyük evladını kaybetmedi, onu sadece göğsünün derinliğine çekip aldı.”

Bugün gazetesi yazarı Ali Naci Karacan da Ulu Önder’in fikren ölümsüzlüğünü anlatıyor: “Kim Atatürk öldü diyebilir? Atatürk şu veya bu insan değildir ki ölebilsin. Atatürk bir milli mefhum idi ve bu derece bir millete mal olmuş bir milli mefhum ise ancak ebedi olabilir.”

Ulus başyazarı Falih Rıfkı Atay ise yazısında, yaşadığı acıyı okuyucusuna en derin şekilde hissettiren şu sözcüklere yer veriyor:

“Bırakınız, son kanlı damlasına kadar, gözyaşlarınızı onun yasında tüketiniz; Atatürk’ün ölümünü görmüş olanlar, bir daha kime ağlayacaksınız?”

“En mesut Türkler, Atatürk yaşarken ölmüş olanlardır. Ömrümüzün ve Türk tarihinin en acı yasını tutmak talihsizliği bize düştü.”

Kemal Ünal yazısında Mustafa Kemal’i yaşatmanın yollarını şu cümleleri ile tarif ediyor:

“Ölmeyen Mustafa Kemal, yarattığı milletin, yaptığı vatanın, her yerde haysiyetini yükselttiği insanlığın ta içinde ebediyen yaşayacaktır. Türk milletine, Türk vatanına ve bütün insanlığa hizmet edenler, Mustafa Kemal’in asil varlığını kendilerinde bulanlar olacaktır.”

Ulus’ta aynı zamanda Atatürk ile ilgili yabancı basında yer alan kimi yorumlara yer verilmiş. Bunlardan birinde gazeteci George Benneb Atatürk ile ilgili bir anısını anlatıyor:

“Kemal Atatürk’ün karakterinin bir cephesini göstermek itibariyle bir noktayı hatırlatmak isterim. Bize savaşlardan birini anlatıyordu. Birden bire durdu:

‘Görüyorsunuz ya’, dedi. ‘Birçok zaferler kazandım. Fakat bunların en büyüğünden sonra bile her akşam, savaş alanlarında ölen bütün askerleri düşünerek içimde derin bir keder duyuyorum.’

 

Cesaret ve zekasından başka yüreği bu kadar alicenap olan bir şefin yurdu için mucizeler yaratmış olmasına şaşılabilir mi?”

Gazetede yer alan bir başka yazıda kaleme alınanlar şöyle:

Herkes birbirine neden ağladığını sormuyor. Kim kime başsağlığı dilesin? Yediden yetmişe kadar gören, duyan, anlayan; benliğinde minnet, vefa, şükran hissi yaşayan, insan adını alabilecek bütün dünya ıstırap içindedir. Hiç kimse gözyaşı dökeni teselli etmeyi düşünmüyor bile. Çünkü o da karşısındaki kadar teselliye muhtaçtır.”

Falih Rıfkı Atay’ın başyazısının sonunda dile getirdiklerini aynı duygu ve düşünce ile paylaşmamak olası değil:

“Onsuz… Fakat ona bin kere verdiğimiz bir tek namus sözü ile kaldık: ‘Eserini ve davanı korumak ve yükseltmek! Bizler için hayatın bir manası varsa, bu yemini yerine getirmek için yaşamaktır.

Atatürk, şimdiye kadar bilmeyenler, bu milletin seni ne kadar sevdiğini, senden sonra ismin ve eserin üzerine titrerken anlayacaktır.”

Daha nice yazılar…

Yediden yetmişe gözyaşlarına boğulmuş insanların ve ülkenin her yerinde yarıya indirilmiş bayrakların da yer aldığı; insanların Ata’ya duydukları büyük, çok büyük sevginin belgesi niteliğinde birçok fotoğraf…

Atatürk’ün hayatından kesitler ve yol gösterici sözleri…

Hepsi tarih karşısında yüklendiği sorumluluk ile yerini almış o günün gazetelerinde.

O günden bugüne 81  yıl geçti.  Ancak yüzyıllar da geçse saygı sevgi ve minnetle anılacak hep Atatürk..

Yorumlar (0)
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Sizce Balıkesir'in neyi meşhur?
Sizce Balıkesir'in neyi meşhur?
Namaz Vakti 27 Ocak 2020
İmsak 06:47
Güneş 08:13
Öğle 13:26
İkindi 16:05
Akşam 18:29
Yatsı 19:50
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 18 40
2. Fenerbahçe 19 37
3. Başakşehir 19 36
4. Trabzonspor 18 35
5. Alanyaspor 19 35
6. Galatasaray 19 33
7. Beşiktaş 19 30
8. Göztepe 19 29
9. Malatyaspor 18 24
10. Gaziantep FK 19 24
11. Çaykur Rizespor 18 23
12. Denizlispor 19 22
13. Gençlerbirliği 19 21
14. Konyaspor 19 18
15. Antalyaspor 19 17
16. Kasımpaşa 19 15
17. Ankaragücü 19 13
18. Kayserispor 19 11
Takımlar O P
1. Hatayspor 19 40
2. Erzurum BB 19 34
3. Bursaspor 19 33
4. Keçiörengücü 19 29
5. Adana Demirspor 19 28
6. Akhisar Bld.Spor 19 28
7. Ümraniye 19 28
8. Menemen Belediyespor 19 28
9. Altay 19 27
10. Giresunspor 19 27
11. Balıkesirspor 19 24
12. Fatih Karagümrük 18 23
13. İstanbulspor 19 20
14. Altınordu 18 19
15. Osmanlıspor 19 17
16. Adanaspor 19 14
17. Boluspor 19 14
18. Eskişehirspor 19 10
Takımlar O P
1. Liverpool 23 67
2. Man City 24 51
3. Leicester City 24 48
4. Chelsea 24 40
5. M. United 24 34
6. Tottenham 24 34
7. Wolverhampton 24 34
8. Sheffield United 24 33
9. Southampton 24 31
10. Arsenal 24 30
11. Crystal Palace 24 30
12. Everton 24 30
13. Burnley 24 30
14. Newcastle 24 30
15. Brighton 24 25
16. Aston Villa 24 25
17. West Ham 23 23
18. Bournemouth 24 23
19. Watford 24 23
20. Norwich City 24 17
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 46
2. Barcelona 21 43
3. Sevilla 21 38
4. Getafe 21 36
5. Atletico Madrid 21 36
6. Real Sociedad 21 34
7. Valencia 21 34
8. Villarreal 21 31
9. Athletic Bilbao 21 31
10. Osasuna 21 28
11. Granada 21 27
12. Real Betis 21 27
13. Levante 21 26
14. Deportivo Alaves 21 23
15. Eibar 21 23
16. Real Valladolid 21 22
17. Mallorca 21 18
18. Celta de Vigo 21 17
19. Leganés 21 15
20. Espanyol 21 15
Günün Karikatürü Tümü