banner343

banner307

banner319

banner344

26.11.2021, 11:16

Ekonomide yaşananları nasıl okuyacağız?

Geçtiğimiz haftalarda kaleme aldığımız “Ekonomi, algı yönetimi ve seçimler” ,“Dövizle kimler, nasıl, neden oynar?” başlıklı yazımızı hatırlayanlarınız olacaktır. O yazılarda iktidarların ekonomiye yön verme yetenekleri üzerine bazı gerçeklere değinmeye çalışmıştık.

Tekrar ifade etmekte yarar vardır. Bir ülkede ekonomik çarkın işleyişini devlet sağlar. En büyük alıcı, en büyük tüketici devlettir. Fakat devletlerin iradeleri kuruluş kodları ile sınırlıdır.

Bütün devletlerin kuruluş sermayeleri vardır. Aslında o sermayeyi koyan kuralı koyar.

Burada ülkelerin ekonomilerinin her ne kadar sorumlusu siyasal iktidarlar olsa da ekonomik irade ellerinde değildir. Fakat her zaman fatura iktidarlara yüklenir. İktidarlar da zaten bunu bilerek gelir.

Gelelim son 3-4 gündür yaşananlara. Merkez Bankası’nın her faiz indirimine karşılık döviz kurları ile cevap verildi. Bu cevapları kimler nasıl veriyor her zaman bu gerçek gizli kalıyor? Birilerinin İşleyen çarkları ile oynarsanız bu tür cevaplara hazırlıklı olmanız gerekir.

Bugün yaşananlara salt ekonomik açıdan bakmak imkânsızdır. Aslında ekonomi üzerinden dizayn girişimlerinden bahsetmek gerekir. Bugün döviz kurları ve hayat pahalılığının görünen temel nedeni iktidarın faiz indiriminde ısrar etmesi diye biliniyor. Doğrudur. İktidarın faizlerin indirilmesindeki ısrarının altındaki nedenler anlaşılır şekilde izah edilememesi suçlu olarak görünmesini sağlayacaktır. Açıklanan nedenler bu ısrarı açıklamaya yetmiyor. Toplumsal tepkinin nedeni de zaten budur.

Cebinizdeki Türk Lirası her gün eriyor ise vatandaşın tepki vermesi beklenmek zorundadır. Vatandaşın tepki vermemesi ve bu tepkiyi iktidarın beklememesi garipsenir. Çünkü yaşananlar vatandaşın cebini, ocakta kaynayan tenceresini direk etkilemektedir. Tepkinin yönünü ise yaşananların halka doğru ve mantıklı aktarılması belirler.

Bugün reel sektörün çarkları dönmektedir. Üretim sektörü hızlı bir ivme ile yükselmektedir. İhracat artmakta, cari açık kapanmaktadır. Ama döviz ve hayat pahalılığının önlenemez artışının izahı gerçekten yok.

Dış borç yükünden bahsediliyor. Dünyada devletlerin dış borçlarının toplam miktarının 275 Trilyon doların üzerinde olduğuna bakıldığında Türkiye’nin kamusal borcu devede kulaktan da küçük kaldığı gerçeği ortadadır. Eğer dış borç sorun olsa Fransa’nın ve İtalya’nın Almanya’ya olduğu söylenen 2 Trilyonu aşan borçları olurdu.

O nedenle Türkiye’de son dönemde yaşanan kur artışları endeksli ekonomik çalkantının nedenlerini ekonomi dışında aramak gerekecektir. Tek bir nedenle açıklanması çok zor bu gelişmeleri öncelikle 2023 seçimlerini etkilemeye yönelik olarak izah edelim. Diğer nedenleri geçmişteki örneklerine bakarak izah etmek mümkündür. Diğer en önemli nedenlerden birinin çevremizde ABD ve Batının yapmaya karar verdiği operasyonlarda Türkiye’nin etkisini kırmaya yönelik olduğunu göreceksiniz. Bunun geçmiş örneklerinde Birinci Irak Harekâtı öncesi Özal’a çekilen operasyonlar. 11 Eylül İkiz Kuleler saldırısı gerekçe gösterilerek Afganistan ve Irak’a yönelik harekâtlar öncesi Türkiye’ye çekilen operasyonlar. Sonrasında İkinci Körfez Harekâtı öncesi Ecevit’e çekilen operasyonlar.

Eğer son 20 yıldır tek başına güçlü bir iktidar olmayıp ülke koalisyonlarla yönetilseydi Türkiye bugünleri çok zor görürdü. Kurgulanan bütün darbeler başarılı olurdu. 2013 Gezi Olayları başarıya ulaşır, 17-25 Operasyonları tıpkı Anayol Hükümetlerinden beter manzara ortaya çıkarırdı. Hele Hendek operasyonları sonrası bölünmüş olur, 15 Temmuz sonrası işgale uğrardık.

Bugün için ekonomide yaşananların açık nedeni faiz indirimi ısrarına bağlansa da bütün göstergelerde dünyanın girmekte olduğu kriz ortamına Türkiye’nin bu tecrübeyle girmesi en az zararla çıkmasına neden olup olmayacağını göreceğiz.

Cuma’nın hayrı üzerinize olsun…

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
BU PAZAR SEÇİM OLSA HANGİ İTTİFAKA OY VERİRSİN?
BU PAZAR SEÇİM OLSA HANGİ İTTİFAKA OY VERİRSİN?
Namaz Vakti 26 Ocak 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@