Balıkesir’in simge yapılarından biri olan ve kente adını veren Karesi Beyliği’nin kurucusu Kara İsa Bey’in ebedi istirahatgâhı Karesi Türbesi, asırlara meydan okuyan tarihiyle bölgenin kültürel mirasını yaşatmaya devam ediyor.
Balıkesir kent merkezinde, Zağnos Paşa Camii’nin hemen arka kısmında (Karesi Mahallesi sınırlarında) yer alan Karesi Türbesi, hem mimari yapısı hem de barındırdığı tarihi şahsiyetlerle Balıkesir tarihinin en önemli durakları arasında bulunuyor.
Kara İsa Bey Kimdir ve Ne Zaman Öldü?
Karesi Beyliği’nin kurucusu ve ilk hükümdarı olan Kara İsa Bey (tam adıyla Kara İsa bin Kalem Bey veya bilinen adıyla Karesi Bey), Danışmend soyundan gelen Kalem Bey’in oğludur. 13. yüzyılın sonlarında Mysia (Balıkesir ve çevresi) bölgesini Bizans’tan alarak bağımsız bir Türk beyliği kurmuş, bölgenin Türkleşmesinde ve İslamlaşmasında öncü bir rol oynamıştır.
Tarihi kaynaklara göre Kara İsa Bey’in 1328-1330 yılları civarında vefat ettiği kabul edilmektedir.
Türbe Ne Zaman Yapıldı?
Karesi Türbesi ilk olarak Karesi Bey’in vefatının ardından 14. yüzyılın ilk yarısında (1330’lu yıllarda) inşa edilmiştir.
Ancak orijinal yapı, 1897-1898 büyük Balıkesir depreminde tamamen yıkılmıştır. Günümüzdeki türbe yapısı, 1922 yılında dönemin Balıkesir Belediye Başkanı Hayrettin Bey tarafından Ampir (Empiric) üslubunda ve yay biçimli bir mimari planla yeniden inşa ettirilmiştir. Türbenin girişindeki kitabede de "Kara İsa Bey Türbe-i Şerifesi Tecdiden İnşası 1338 (M. 1922)" ifadesi yer almaktadır.
Türbede Kimlerin Mezarı Bulunuyor?
Türbe içerisinde Karesi Beyliği’nin kurucu hanedanına ait sandukalar yer almaktadır:
-
Karesi Bey (Kara İsa Bey)
-
Karesi Bey’in 5 oğlu (Demirhan Bey, Dursun Bey, Yahşi Bey ve diğer şehzadeler)
Balıkesir’in köklü geçmişini simgeleyen bu tarihi mekan, günümüzde de kente gelen ziyaretçilerin ve tarih meraklılarının ilk uğrak noktalarından biri olmayı sürdürüyor.
TARİHİ MİRASA RESTORASYON DARBESİ
Karesi Belediyesi tarafından 2020 yılında restore edilen Karesi Türbesi, Mart 2026’da Balıkesir Valiliği koordinasyonunda Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından ikinci kez restorasyona tabi tutuldu. Ağustos 2026’da tamamlanan çalışmaların ardından türbenin açılışı törenle gerçekleştirildi.
Ancak açılışın ardından türbeyi ziyaret edenler, kültürel mirasın tahrip edildiği iddiasıyla karşı karşıya kaldı. Karesi Beyi’ne ait sandukanın yan cephelerinde bulunan ve hat sanatıyla işlenen Kelime-i Tevhid ve ön cephesinde yer alan Peygamber Efendimizin isminin bulunduğu görsellerin ortadan kaldırıldığı görüldü.
Restorasyonun aslına uygun yapılmadığı yönündeki eleştiriler, sanduka üzerindeki yazıların akıbetini de gündeme taşıdı. Yaklaşık 100 yıl öncesine ait belgelerde dahi varlığı görülen bu yazıların kazınması tepki çekerken, ilgililere gerekli bilgi ve belgelerin iletilmesine rağmen herhangi bir düzeltme yapılmadığı öne sürüldü.
Tarihi sanduka üzerindeki yazı ve sembollerin ortadan kaldırılması, “Tarihi mirasa restorasyon darbesi” eleştirilerine neden oldu.
ESKİ HALİ BÖYLE
Osmanlı dönemine ışık tutan çalışmalarıyla tanınan akademisyen, eğitimci, siyasetçi ve tarihçi İsmail Hakkı Uzunçarşılı tarafından 1925 senesinde hazırlanan Karesi (Balıkesir) Vilayeti Tarıhçesi kitabında Karesi Türbesi'nin o dönemdeki görüntülerine de yer verilmiş.
TARİHİ MİRASIN RUHU ZEDELENDİ
Son yapılan restorasyon çalışmasının ardından ortaya çıkan görüntü "Tarihi mirasın ruhu zedelendi," dedirtti.
Bugünkü adını almadan önce Karesi ismiyle bilinen Balıkesir'in ilçesi sayısı o dönemde 32 idi. Şimdi bunlardan 14'ü İzmir, Manisa ve Çanakkale'ye bağlı.. İşte Karesi Beyliği ve Karesioğullarının bilinmesi gereken hikayesi TIKLA oku..
