banner324

banner319

banner307

banner325

03.12.2020, 20:28

ENGELLİLER VE SEYAHAT HAKKI

3 Aralık Dünya Engelliler Günü olarak bilinmektedir. Ülkemizde engellilere ilişkin haklar 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ile düzenlenmiştir. Engelliler Hakkında Kanun’da engelli birey, fiziksel, zihinsel, ruhsal ve duyusal yetilerinde çeşitli düzeyde kayıplarından dolayı topluma diğer bireyler ile birlikte eşit koşullarda tam ve etkin katılımını kısıtlayan tutum ve çevre koşullarından etkilenen birey olarak tanımlanmıştır.

Sadece ülkemizde değil uluslararası hukukta da oldukça önemli düzenlemeler mevcuttur. Bunlardan bir tanesi ülkemizin de taraf olduğu Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi’dir. Bu sözleşmeye taraf olan devletlerin birtakım yükümlülükleri bulunmaktadır. Bu yükümlülüklerden bir tanesi ve en önemlisi de BM Engelli Hakları Sözleşmesi’nde belirtilen hakların uygulanması için gerekli tüm yasal, idari ve diğer tedbirleri almaktır. Aynı zamanda engelliler aleyhinde ayrımcılık teşkil eden yürürlükteki hukuk kurallarını, düzenlemeleri, gelenekleri ve uygulamaları değiştirmek veya ortadan kaldırmak için gerekli olan, yasama faaliyetleri dâhil uygun tüm tedbirleri almak; tüm politika ve programlarda engellilerin insan haklarının korunmasını ve güçlendirilmesini dikkate almak, kamu otoritelerinin ve kurumlarının bu Sözleşmeye uygun davranmaların sağlamak da sözleşmeye taraf devletlerin yerine getirmeleri gereken başkaca bir yükümlülüktür.

Engellilerin de tıpkı toplumdaki diğer bireyler gibi seyahat hakları bulunmaktadır. Seyahat hakkı Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi 18. Maddesinde düzenlenmiş olup Türk Anayasası’nda 23. Maddede hüküm altına alınmıştır. Seyahat etmek, insanların yaşam kalitesini yükselten önemli bir faaliyettir. Bu faaliyetlere erişim herkes için temel haktır. Engelliler için seyahat etme hakkının kısıtlanması hatta bu hakların kendilerine verilmemesi anayasal hak ve özgürlüklerin ihlali anlamına gelmektedir. Bu durum eşitlik ilkesine aykırılık oluşturmaktadır ve engellilerin hayata tam olarak katılımlarını sağlamak için çok sayıda girişim ve düzenleme gerçekleştirilmiştir.

Bu düzenlemelerden birkaç örnek vermek gerekirse;

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından çıkarılan “Ücretsiz veya İndirimli Seyahat Kartları Yönetmeliği” ile engellilerin aldıkları rapor doğrultusunda sahip olacakları engelli kimlik kartları ve seyahat kartlarıyla kendileri ve refakatçilerinin seyahat hakkından indirimli veya ücretsiz bir şekilde yararlanabileceğini düzenlenmiştir.

4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına ilişkin Kanun, ülkemizde engellilerin ücretsiz ve indirimli seyahat haklarını düzenlemektedir. Kanunun 1.Madde Ek fıkrasında “sağlık kurulu raporuyla %40 ve üzerinde engelli olduğunu belgeleyen Türk yolculuk ettikleri refakatçileri, demiryolları ve denizyollarının şehir içi ve şehirlerarası hatlarından, belediyelere, belediyeler tarafından kurulan şirketlere, birlik, müessese ve işletmelere veya belediyeler tarafından yetki verilen özel şahıs ya da şirketlere ait şehiriçi toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz olarak yararlanırlar.” hükmü düzenlenmiştir.

Yine aynı kanun çerçevesinde belirlenen esaslar doğrultusunda engelliler seyahatlerde indirimden yararlanabilmektedir. Türk Hava Yolları Tarafından Belirlenen Usul ve Esaslarda engellilere indirim uygulanmaktadır. Türk Hava Yolları iç ve dış hat seferlerinde geçerli kimi ücretlerde, görme engelli (%90 ve üzerinde görme engelliler) her iki ayağını ve/veya bacağını kullanamayan yolculara, uçak içinde herhangi bir durumda fiziksel ve/veya zihinsel nedenlerle kişisel güvenlikleri veya konforları (yemek, tuvalet vb.) kendilerine yeterli olmak konusunda engelle karşılaşacak ve hızlı hareket etmeleri istendiğinde bunu yerine getiremeyen yolculara ve refakatçilerine iç hat seyahatlerde %20, dış hatlarda ise %40 oranında ‘engelli ve refakatçi indirimi’ uygulanmaktadır.

Yine 4736 sayılı Kanun kapsamında, engelliler, Devlet Demir Yolları ana hat yolcu trenleri ile seyahat edilmesi halinde %50 indirimden yararlanabilir. Son zamanlarda TCDD, engelli yolcular ile refakatçilerinin trenlerde seyahat etmeleriyle ilgili yeni bir düzenleme çıkarmıştır. Bu yeni düzenlemeye göre; "Engellilik Ölçütü, Sınıflandırılması ve Engellilere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik" gereğince özür oranı için Sağlık Kurulu Raporu, Engelli Kimlik Kartı veya nüfus cüzdanı ibraz etmeleri koşulu ile Engelliler (Engel oranı %40 ve daha fazla olan engellinin kendisi, %50 ve üzeri olup ağır engelli raporu bulunanların kendisi ve beraberindeki bir refakatçisi) ana hat trenlerinde ve Yüksek Hızlı Trenlerde ücretsiz seyahat edebileceklerdir.

Son zamanlarda Covid-19 sebebiyle engellilerin seyahat haklarının kısıtlandığı, trendeki kotaların kaldırıldığı görülmektedir. Özellikle Yüksek Hızlı Trenlerdeki engelli kontenjanının azaltılması ile engellilerin ücretsiz seyahat hakları ihlal edilmiştir. Her ne kadar daha sonrasında engelli kotasının kaldırıldığına ilişkin son değişiklikler yapılsa da Covid sebebiyle engellilerin seyahat haklarının kısıtlanması yeterli bir gerekçe olarak görülmemektedir. Kısıtlamanın Anayasa’ya aykırı olmayacak şekilde yapılması gerekmektedir. Kota kaldırılsa da çoğu engelli vatandaş ücretsiz olarak binme hakkı bulunduğu trenlerde bilet ücretleri ödemiştir. Ve engelli vatandaşların bu bilet ödemelerinden bir mağduriyetleri oluşmuştur. Bu sebeple bu mağduriyetleri giderecek ve kısıtlamaların tekrar gelmesini engelleyebilecek yeni düzenlemeler getirilmesi, engelli bireylere seyahat hakkının eşit koşullarda kullandırılması bakımından uygun olacaktır. Çünkü yapılan kısıtlamalar bireylerin “engelli” olmasından dolayı yapılmakta olup bu durum ayrıca Türk Ceza Kanunu 122. Maddesi’ndeki ayrımcılık suçunu da oluşturabilmektedir.

(tılsımiletişim)

Yorumlar (0)
17°
hafif yağmur
Günün Anketi Tümü
YÜCEL YILMAZ'ın BÜYÜKŞEHİR'DE GEÇEN 2 YILINA HANGİ NOTU VERİRSİN?
YÜCEL YILMAZ'ın BÜYÜKŞEHİR'DE GEÇEN 2 YILINA HANGİ NOTU VERİRSİN?
Namaz Vakti 18 Mayıs 2021
İmsak 04:02
Güneş 05:46
Öğle 13:10
İkindi 17:03
Akşam 20:24
Yatsı 22:00
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 36 83
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 36 63
6. Tottenham 36 59
7. West Ham 36 59
8. Everton 36 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 36 53
11. Aston Villa 36 49
12. Wolverhampton 36 45
13. Crystal Palace 36 44
14. Southampton 36 43
15. Burnley 36 39
16. Newcastle 36 39
17. Brighton 36 38
18. Fulham 36 27
19. West Bromwich 36 26
20. Sheffield United 36 20
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 37 83
2. Real Madrid 37 81
3. Barcelona 37 76
4. Sevilla 37 74
5. Real Sociedad 37 59
6. Real Betis 37 58
7. Villarreal 37 58
8. Celta de Vigo 37 53
9. Athletic Bilbao 37 46
10. Granada 37 45
11. Osasuna 37 44
12. Cádiz 37 43
13. Valencia 37 42
14. Levante 37 40
15. Deportivo Alaves 37 38
16. Getafe 37 37
17. Huesca 37 33
18. Elche 37 33
19. Real Valladolid 37 31
20. Eibar 37 30
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@