banner382

banner307

banner381

banner319

19.01.2020, 17:34

İlahiyat-medrese vuruşturulması

Bizi bir TV konuşmasından haberdar edip orada söylenenler konusunda görüşümüzü sordular, dinledim. Bütünü olarak bir şey söylemek mümkün değil. Deveye, neden boynun eğri denmesi gibi bir şey. Ama konuşmanın çağrıştırdığı bir iki usul meselesi üzerinde durmak istiyorum. Çünkü usul olmadan vusul olmaz.

Önce İmam Hatipler, İlahiyatlar, Medreseler diye başlayan genellemeler hep problemlidir ve yanıltıcıdır. Biz her şeyin doğrusuna doğru, eğrisine eğri deyip mükemmeli bulma yolunda olmalıyız. Bir Müslüman için mesele medrese-ilahiyat meselesi değil, günümüzde İslam’ın en mükemmel şekilde anlaşılıp anlatılması meselesidir. Medrese ya da ilahiyat bunun sadece birer aracıdırlar. Araçlar gaye olarak görülemez.

İlk kuruluş gayeleri ne olursa olsun, kabul etmeliyiz ki, İmam Hatip ve İlahiyat eğitimi ülkemiz için bir devrimdir ve çok büyük mesafeler alınmıştır. Hatta şu anda Türkiye gibi laik bir ülkedeki bu okullar, laik olmadıklarını söyleyen İslam ülkelerindeki benzerlerinden çok daha ileridirler. Bunu çeşitli İslam ülkelerinde üniversitelerde hocalık yapmış birisi olarak söylüyorum.

Düşünün, şu anda Türkiye’de dört bine yakın İmam Hatip Okulu, bunun bir milyona yakın öğrencisi; yüzden fazla İlahiyat fakültesi, bunun yüz bine yakın öğrencisi, beş altı bin hocası var. Bunların her birinin dört dörtlük olması zaten eşyanın tabiatına aykırıdır.

Ama bu haliyle de olsa bu okullar Türkiye’yi dönüştürmeyi başarma yolundadır. Beş altı bin ilahiyat hocasından beş kişiyi, hadi bir sıfır daha koyun, elli kişiyi sakata çıkarsanız geriye kalanları şu andaki haliyle medreselerdeki emsalinden çok daha donanımlı ve çok daha sağlamdır. 

Ali Haydar Efendi ‘medreseden çıkan zındık hiçbir yerden çıkmaz’ dermiş. Bir milyon öğrenci içerisinde tabii ki deisti de çıkar, ateisti de. Medreseden de çıkar ilahiyattan da çıkar.

Allah şöyle buyurmuyor mu?

Ey Muhammed, sen çırpınsan da bu adamların çoğu iman etmeyecekler İman edenlerinin çoğu da müşrik olarak iman edecek’. ‘Bahtiyar müminler topu topu bir avuç kadar öncekilerden, birazcık da sonrakilerden ibarettir’.

Önemli olan hakkın ve hayrın hâkim olmasıdır.

Yine de kabul etmeliyiz ki, mevcut ilahiyatlar Osmanlı’nın son yetmiş beş yılında yetişen ulema ayarında âlimler henüz yetiştiremedi. 

Ancak onlar bir geleneğin, bir birikimin son halkaları idiler. Kitabına, diline, yazısına, kültürüne kadar her şeyi budanan bir ülkede yeni bir geleneğin oluşması için daha epeyce zamana ihtiyaç var. Ama toplam kalite olarak ilahiyatlar bu düzeyi yine de yakalamışlardır.

Buna karşılık bugün adına medrese denen geleneksel kurumlarımız Osmanlı’nın medreselerinin de çok çok gerisindedirler. Şu anda İlahiyatlara karşılık övüneceğimiz bir medrese eğitimimiz var mı? O halde mesele bunları birbirleriyle vuruşturma meselesi değil, dediğimiz gibi bunları bugüne hitap edecek kırata ulaştırıp eksikliklerini tamamlama meselesidir. 

Şu anda bile ilahiyatların geleneksel eğitimden, onun da ilahiyatlardan alacağı çok şey vardır. Bizim gibi cahil Müslümanlar başka hiçbir şey bulamazsak bu meseleyi bile bir ayrıştırma, çatıştırma ve bir tefrika meselesi haline getiririz.

Söyleyeceğim ikinci nokta, medrese ya da ilahiyatla alakalı olmaksızın İslam’ı nereden nasıl alacağımız meselesidir, yani usul meselesidir. Yirmi beş yıl önceki şu tespitimi bir kez daha söylüyorum; Kitaplarda yazılan her şey İslam ise, siz bana istediğiniz gibi bir İslam ısmarlayın, ben kendimden hiçbir şey katmadan size onu hazırlayıp veririm. İslam diye önce bir ideoloji yumağı oluşturup sonra oradan buradan kırparak onu savunma ya da İslamlaştırma böyle bir şeydir. Akademik çalışmalar da, bütün eksikliklerine rağmen, bunun için gereklidir. ‘Ben eski bir kitapta yerini buldum, pabucun fezailinden bahsediyordu. Bir hadisin sahih olması için onun bizim sadâtımızın kitaplarında bulunması bizim için sıhhat ölçüsüdür. Biz usul musul tanımayız’ gibi ifadeler cehaletten öte fecaattir ve sanıldığı gibi bunlar medrese ürünü de değildir, kafamızda kurguladığımız İslam’ın hazlarımız doğrultusunda sunumundan ibarettir.

Bunun öbür ucunda da ‘hadis usulü, yalan söyleme usulüdür’ gibi daha büyük bir fecaat vardır. Allah bizi bütün fecaatlerden ve fecilerden kurtarsın.

Buna rağmen böyle bir İslam anlayışında dahi eskiye göre çok şeylerin değiştiğini gördüm ve ümitlerim arttı. Demek ki, geç de olsa anlayacağız.

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
SENCE BALIKESİR'in EN ÖNCELİKLİ SORUNU NEDİR?
SENCE BALIKESİR'in EN ÖNCELİKLİ SORUNU NEDİR?
Namaz Vakti 06 Aralık 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@