banner382

banner307

banner381

banner319

02.02.2021, 18:24

İbibikler öter ötmez demenin bir anlamı varmış

‘İlim Allah katındadır’, O’nun bir özelliğidir demiştik. O halde O, istediğine farklı bilgiler verebilir. Yani bilginin bir Vehbi olanı vardır. O’nun bizim için mümkün kıldığı bilgiyi ise biz sebeplerine sarılarak elde etmeye çalışırız. Bunu ne kadar mükemmel yapabilirsek o kadar çok ve isabetli bilgi elde ederiz. Buna da kesbi bilgi denir. Yani Allah’ın başka varlıklara verdiği bilgiler de vardır. Bize vermediği bilgileri hayvana, çiçeğe, böceğe vermiş olabilir. Bilgi edinme yollarımız farklı olduğu için biz onlara verilen bilgileri tabiatımız gereği elde edemeyiz ama onların bilgilerinden yararlanabiliriz. Bu durum aynı zamanda bize hem Allah’ın engin kudretini hem de bizim bir böceğin bildiğini bilmekten dahi aciz olabileceğimizi gösterir.

Süleyman’a (as) da diğer insanlardan farklı olarak kuş dili öğretilmişti, o onların bilgilerinden yararlanıyordu. İbibik/hüdhüd kuşu ona bilmediği şeyler anlattı: ‘Hüdhüd geldi ve ben senin kavrayamadığın şeyler öğrendim, Sebe halkından sana sağlam bir haber getirdim dedi’ (Neml, 22). Ona Belkıs’ın saltanatını ve tahtını anlattı. Sebe Halkı Süleyman’ın (as) bulunduğu Kudüs’e binlerce km uzakta, Yemen bölgesinde yaşıyordu. Bu haber üzerine Süleyman peki, onun tahtını bana kim getirebilir diye sordu. Güçlü kuvvetli bir cin, ‘sen yerinden kalkmadan ben onu sana getirebilirim dedi’. Bu da bize göre farklı bir bilgi ile mümkündür. ‘Kitabi bilgisi olan birisi ise sen gözünü açıp kapamadan ben onu sana getirebilirim dedi ve Süleyman bir baktı ki, taht yanı başında kuruluvermiş’.

Demek ki, Süleyman (as) peygamber olarak diğer insanlardan, hatta diğer peygamberlerden farklı bir bilgiye sahipti. Kuşlardan bilgi alıyor, farklı bir boyuttaki cinlerin bilgisinden yararlanıyordu. Onları denizlerin hazinelerini çıkarmada, büyük binalar yapmada istihdam ediyordu. Yani cinlerin de farklı bir bilgi imkânı vardır. Bunun da ötesinde ‘kitaptan bilgisi olan’ kişi bunların hepsini aşıp koca tahtı binlerce kilometre uzaktan göz açıp kapayıncaya kadar getirebildi. Bunların hepsi bilginin farklı kaynaklarda, farklı boyutları olabileceğini gösterir.

Allah (cc) Süleyman’a (as) mucize olarak verdiği bu bilgi türlerini bize niçin anlatıyor? Muhtemelen bilgi edinmede insanoğlunun bu seviyelerden de yararlanabileceğini göstermek için ve insana bir hedef ve ufuk göstermek için olabilir. Bu durum aynı zamanda insanın şeref ve kerametine de işaret eder. Ona her türlü bilgi verilmiş değil ama her kademedeki bilgiden yararlanmanın yollarını bulabilir demek. Çünkü her şey insan için yaratılmıştır.

Sonra ‘kitaptan bilgisi olan’ kimdir, kitap nedir? Anlaşılan o kişi bir peygamber değildi, cin de değildi, bir insandı. O halde ‘kitaptan’ bilgisi olan insanoğlu cinlerin yapabileceklerinin de ötesine geçebilir. Onun bilgi aldığı bu kitap o zaman için muhtemelen Tevrat yani Allah’ın vahyi idi. Ya da okuma yazmaya yani kitaba ve kitabete dayalı müktesep bir bilgi idi. Tahtın bu hızla getirilmesi de bugün sözü edilen ve hayali kurulan ışınlamaya imkân veriyor olabilir.

Allah (cc) insanların bazılarına diğerlerine vermediği bilgiler verir. Onun için insan kendisinde Allah’ın emaneti olan bilgi ile, o kendi malı imiş gibi gururlanmamalıdır. Musa (as) kendisine verilen bilgi ile bir anlık övündüğü için Allah onu ismi bile bilinmeyen salih bir kula göndermiş ve kendisinin bilmediği bazı şeyleri ona öğrettiğini ona göstermişti. O salih kulun kimliği bile belli değildir. Resulüllah (sa) ona özelliği dolayısıyla Hızır diyecektir ama bu onun ismi değildir. Sadece Allah ona ‘kendi katından/ledün’ bir bilgi verdiğini söylüyor o kadar. Onun Musa (as) ile birlikte oldukları yolculuklarında yaşadıkları ilginç olaylardan bu ilmin ona vahiy ya da vahiy benzeri bir ilhamla Allah tarafından verildiği anlaşılıyor. Çünkü o, ben bunları kendiliğimden yapmadım diyor. Ama öyle sanıyorum ki, bu ‘ledün’ kelimesinin üzerine tahammülünü aşan bir edebiyat kurulmuş. Oysa yukarıdan beri sözünü ettiğimiz bütün ilimler de Allah katındandır yani ‘lüdün’dür. Kuranıkerim’de Allah’ın (cc) aynen burada olduğu gibi ‘min-ledünna’/katımızdan, tarafımızdan diyerek verdiğini söylediği pek çok şey vardır. Kuranıkerim’in bizzat kendisi (En’âm 27), insanlara verilen her türlü rızık (Hadîd 28) ve daha pek çok şey hep ‘tarafımızdan/min-ledünna’ ifadesiyle anlatılır. O halde ‘ledün’ kelimesinin anlamı bütün bu naslar hesaba katılarak belirlenmelidir. Gelecek yazımızda belki bunun için birkaç kelam edebiliriz.

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
SENCE BALIKESİR'in EN ÖNCELİKLİ SORUNU NEDİR?
SENCE BALIKESİR'in EN ÖNCELİKLİ SORUNU NEDİR?
Namaz Vakti 08 Aralık 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@