banner382

banner307

banner381

banner319

21.01.2022, 00:09

Kademeli tarifelerin faturaları ağır olacak

Türkiye literatürde olmayan çok garip döviz kuru endeksli bir ekonomik kaos yaşadı ve çok derin bir krizin kenarından döndü. Alınan tedbirlerin bir süre döviz kurundaki sert oynamaları önleyeceği söylenebilir. O kaosun nereden kaynaklandığı ve nedenleri üzerine bu köşede yazılarımız oldu.

Döviz kuru endeksli hızla yaşanan hayat pahalılığı özellikle sabit gelirli kesimleri zor durumda bıraktı. Buna karşı asgari ücret artışları, emekli ve kamu kesimi artışları ile telafi edilmeye çalışılan sabit gelirli kesime yönelik tedbirler bir nebze merhem olsa da daha tam çözüme kavuştuğu ifade edilemez.

Döviz kuru endeksli ekonomik kaosun etkileri her alanda kendini gösteriyor. Diğer taraftan dünyada özellikle enerji ve gıda endeksli maliyetler birçok ülkeyi olduğu gibi bizi de ciddi etkiliyor.

Aslında Türkiye içerde döviz kuru endeksli bir kaosla birlikte diğer taraftan da global bir enerji ve gıda fiyatları kaynaklı krizin etkisinde. İkisi birleşince bütün toplumu etkileyen ciddi bir kriz dönemi yaşıyoruz.

Bu krizlerin üstüne bir de 2023’te yapılacak Cumhurbaşkanlığı Seçim atmosferine giren Türkiye’nin gerçekten geçtiği sürecin önemi ortadadır. Böyle süreçlerde siyasi iktidarların yaşananlara karşı alacağı tedbirler ve alacağı kararlar geleceğini belirler. Bugünlerde iktidarın bir taraftan hayat pahalılığının telafisi için aldığı tedbirler diğer taraftan enerji başta olmak üzere girdi maliyetlerinin karşılanması için izlenen politikalar çok dikkatli ve çok yönlü stratejileri gerektirmektedir.

İktidarı uyarmakta fayda var, yaşananlara karşı masa başından kalkmamış, yıllarını kamusal gözlükle geçirmiş, reel dünyadan haberi olmayan bürokrasinin önerdiği çözüm yolları ile hareket etmemelidir.

Şunu çok net söylemekte yarar vardır. Asgari ücret konusunda toplumu rahatlatan kararlar alınmıştır. Adı üstünde asgari ücrettir. Buna karşılık özellikle işçi ve bağ-kur emeklilerinin maaşları konusunda normal şartlarda yüksek gibi görünecek artış bir taraftan hayat pahalılığı diğer taraftan asgari ücrete karşı ciddi bir handikap oluşturmuştur. Bugün işçi ve bağ-kur emeklilerinin büyük kısmının maaşları asgari ücretin çok üzerindeyken şimdi asgari ücretin altına düşmüştür.

Bildiğim kadarı ile özellikle işçi emeklisi maaş bağlanma oranları asgari ücrete göre belirlenir. Fakat emekli maaşlarının artış oranları neden asgari ücret artış oranlarına göre yapılmaz? Aklı evvel bürokratın insafına ve alıştığı yöntemlere kalan kararlar toplumsal vicdanları dengelemekten uzak kalacaktır. Yoksa lütuf diye takdim edilen tedbirler ve kararlar tam tersi etki oluşturmaktadır.

Diğer taraftan uyarmakta fayda var. Özellikle elektrik ve doğalgaz faturaları konusunda telafi edilmesi mümkün olmayan toplumsal bir tepkiye hazır olun. Kademeli fiyat uygulaması her ne kadar kulağa hoş gelse de üzerinde çok fazla çalışılmamış, etkileri analiz edilmemiş bir karar gibi gözüküyor.

İktidarın elektrik ve doğalgaz faturalarında bürokrasinin sahadan habersiz, sadece kâğıt üstünden yaptığı incelemelerle hazırlamış olduğu bir öneriyi uygulamayla karşı karşıyayız.

Her ne kadar enerji tasarrufu bahanesi perdesi arkasına saklansa da ilk işaretlerini görmeye başladığımız kademeli tarifeli faturaların acısı önümüzdeki günlerde çıkacaktır.

Çok acil elektrik ve doğalgaz faturalarında kademeler tekrar belirlenmelidir. Benzeri bir uygulama yaz aylarında Büyükşehir Belediyeleri kırsal kesim su faturalarında yaşanmış doğan tepkiler sonucunda birçok belediye geri adım atmak zorunda kalmıştır.

Aynı durum elektrik ve doğalgaz faturalarında yaşanacaktır. Vatandaş ödemesi imkânsız faturalarla karşı karşıya kalacaktır. Bu konuda çözüm üretilmemesi halinde ciddi toplumsal tepkiler sürpriz olmaz.

Bir taraftan emekli maaşları diğer taraftan kademeli faturalar konusunda iktidarın yeni düzenlemeler yapması kaçınılmazdır. Etki analizleri yapılmadan uygulamaya konulan bu kararların faturası siyasi olarak kademe kademe ağır olacağını şimdiden söyleyelim.

Cuma’nın hayrı üzerinize olsun…

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
SENCE BALIKESİR'in EN ÖNCELİKLİ SORUNU NEDİR?
SENCE BALIKESİR'in EN ÖNCELİKLİ SORUNU NEDİR?
Namaz Vakti 07 Aralık 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@